 |
www.bilgit.com |
|
|
|
EK–I BİYOLOJİK ETKENLERE MARUZİYETİN OLABİLECEĞİ İŞLER LİSTESİ
EK–II BİYOLOJİK TEHLİKE İŞARETİ ( Sarı zemin üzerine siyah sembol)
BİYOLOJİK RİSK
EK–III SINIFLANDIRILMIŞ BİYOLOJİK ETKENLER LİSTESİ
Açıklamalar 1– Bu Yönetmeliğin kapsamına uygun olarak, sınıflandırma listesine yalnızca insanı enfekte ettiği bilinen etkenler dahil edilmiştir. Uygun olduğu yerlerde, bu etkenlerin toksik ve alerji yapma potansiyelleri belirtilmiştir. İnsanı etkilemediği bilinen hayvan ve bitki patojenleri çıkarılmıştır. Sınıflandırılmış biyolojik etkenler listesine, genetik olarak değiştirilmiş mikroorganizmalar dahil edilmemiştir. 2– Sınıflandırılmış etkenler listesi sağlıklı işçilerde o etkenlerin yaptıkları etkilere dayandırılmıştır. Önceden varolan bir hastalık, ilaç kullanımı, kazanılmış bağışıklık, gebelik veya emzirme gibi bir nedenle ya da başka bir nedenden dolayı bir kişinin duyarlılığının etkilenebileceği özel durumlardaki etkiler dikkate alınmamıştır. Bu tür işçilerdeki ek riskler bu Yönetmelikte öngörülen risk değerlendirmesi kapsamında ele alınacaktır. Grup 3 veya Grup 4 de yer alan biyolojik etkenlere maruz kalınan veya maruz kalınabilecek bazı sanayi proseslerinde, laboratuvar çalışmalarında veya hayvanlarla yapılan çalışmalarda bu Yönetmeliğin 18 inci maddesine uygun teknik önlemler alınacaktır. 3 – Herhangi bir biyolojik etkenin Grup 2, Grup 3 veya Grup 4 de sınıflandırılmamış olması ve listede yer almaması, bu biyolojik etkenin Grup 1 de yer aldığı anlamına gelmez. Listede, birden çok türünün insanda patojen olduğu bilinen etkenlerin hastalıklara en fazla neden olduğu bilinen türleri yer alacak ayrıca, aynı cinsin diğer türlerinin de sağlığı etkileyebileceğini gösteren daha genel bir bilgi bulunacaktır. Sınıflandırılmış biyolojik etkenler listesinde yer alan bir cinsin patojen olmadığı bilinen türleri ve tipleri (strains) listeye alınmamıştır. 4– Bir suş (strain) zayıflatıldığında ya da bilinen virülans genlerini yitirdiğinde, ait olduğu ve işyerindeki uygun risk değerlendirmesine konu olan ana suşun sınıflandırılması için gerek görülen korumanın mutlak olarak uygulanması gerekli değildir. Örneğin; Böylesi bir suşun, koruyucu veya tedavi edici amaçlar için kullanılacak bir ürün veya bu ürünün bir parçası olarak kullanılması durumunda. 5– Bu listeyi oluşturmak için kullanılan sınıflandırılmış etkenlerin nomenklatürü (bilimsel adlandırması) bu listenin hazırlandığı tarihteki etkenlerin taksonomisi (hayvan veya bitkilerin tasnifi) ve nomenklatürü ile ilgili uluslararası anlaşmalara uygundur. 6– Sınıflandırılmış biyolojik etkenler listesi, oluşturulduğundaki bilgileri yansıtır. 7– İnsanda yeni izole edilen ve henüz değerlendirilmemiş olan ve bu ekte yer almayan bütün virüsler en az Grup 2 de sınıflandırılmış sayılacaktır. 8– Grup 3 de sınıflandırılan ve karşılarında (**) işareti bulunan biyolojik etkenler, genel olarak hava yolu ile bulaşıcı olmadıklarından işçiler için sınırlı enfeksiyon riski taşırlar. 9– İşyerinde, parazitlerin sınıflandırılması sonucuna göre belirlenen koruma düzeyine uygun gerekler, sadece insanda enfeksiyona neden olabilecek parazitin yaşam döngüsünün evrelerine uygulanır. 10– Bu listede ayrıca biyolojik etkenin alerjik veya toksik reaksiyonlara sebep olma ihtimalinin bulunduğunu, etkili aşısının olduğunu veya maruz kalan işçilerin isim listesinin 10 yıldan daha fazla tutulmasının tavsiye edildiği de gösterilmiştir. Bu göstergeler aşağıdaki harflerle ifade edilir. A: Olası alerjik etkileri olan. D: Bu biyolojik etkene maruz kalan işçilerin listesinin bilinen son maruziyetten sonra 10 yıldan daha fazla saklanması gereken. T: Toksin üretimi olan. V: Etkili aşısı bulunan. Koruyucu aşılamanın uygulanması Ek–VII de verilen kılavuza göre yürütülecektir.
BAKTERİLER VE BENZER ORGANİZMALAR Listede görülen biyolojik etkenler için “spp.” ifadesi, insanda bilinen diğer patojen türleri belirtir. Biyolojik Etken Sınıflandırma Notlar Actinobacillus actinomycetemcomitans 2 Actinomadura madurae 2 Actinomadura pelletieri 2 Actinomyces gerencseriae 2 Actinomyces israelii 2 Actinomyces pyogenes 2 Actinomyces spp. 2 Arcanobacterium haemolyticum (corynebacterium haemolyticum) 2 Bacillus anthracis 3 Bacteroides fragilis 2 Bartonella bacilliformis 2 Bartonella quintana (Rochalimea quintana) 2 Bartonella (Rochalimea) spp. 2 Bordetella bronchiseptica 2 Bordetella parapertussis 2 Bordetella pertussis 2 V Borrelia burgdorferi 2 Borrelia duttonii 2 Borrelia recurrentis 2 Borrelia spp. 2 Brucella abortus 3 Brucella canis 3 Brucella melitensis 3 Brucella suis 3 Burkholderia mallei (Pseudomonas mallei) 3 Burkholderia pseudomallei (Pseudomonas pseudomallei) 3 Campylabacter fetus 2 Campylabacter jejuni 2 Campylabacter spp. 2 Cardiobacterium hominis 2 Chlamydia pneumoniae 2 Chlamydia trachomatis 2 Chlamydia psittaci (avian suşları) 3 Chlamydia psittaci (diğer suşları) 2 Clostridium botulinum 2 T Clostridium perfringens 2 Clostridium tetani 2 T, V Clostridium spp. 2 Corynebacterium diphteriae 2 T, V Corynebacterium minutissimum 2 Corynebacterium pseudotuberculosis 2 Corynebacterium spp. 2 Coxiella burnetii 3 Edwardsiella tarda 2 Ehrlichia sennetsu (Rickettsia sennetsu) 2 Ehrlichia spp. 2 Eikenella corrodens 2 Enterobacter aerogenes/cloacae 2 Enterobacter spp. 2 Enterococcus spp. 2 Erysipelothrix rhusiopathiae 2 Escherichia coli (patojen olmayan suşları dışındakiler) 2 Escherichia coli, verocytotoxigenic suşları (örn. O157: H7 veya O103) 3 (**) T Flavobacterium meningosepticum 2 Fluoribacter bozemanae (Legionella) 2 Francisella tularensis (Tip A) 3 Francisella tularensis (Tip B) 2 Fusobacterium necrophorum 2 Gardnerella vaginalis 2 Haemophilus ducreyi 2 Haemophilus influenzae 2 Haemophilus spp. 2 Helicobacter pylori 2 Klebsiella oxytoca 2 Klebsiella pneumoniae 2 Klebsiella spp. 2 Legionella pneumophila 2 Legionella spp. 2 Leptospira interrogans (bütün serovarları) 2 Listeria monocytogenes 2 Listeria ivanovii 2 Morganella morganii 2 Mycobacterium africanum 3 V Mycobacterium avium / intracellulare 2 Mycobacterium bovis (BCG suşu hariç) 3 V Mycobacterium chelonae 2 Mycobacterium fortuitum 2 Mycobacterium kansasii 2 Mycobacterium leprae 3 Mycobacterium malmoense 2 Mycobacterium marinum 2 Mycobacterium microti 3 (**) Mycobacterium paratuberculosis 2 Mycobacterium scrofulaceum 2 Mycobacterium simiae 2 Mycobacterium szulgai 2 Mycobacterium tuberculosis 3 V Mycobacterium ulcerans 3 (**) Mycobacterium xenopi 2 Mycobacterium caviae 2 Mycoplasma hominis 2 Mycoplasma pneumoniae 2 Neisseria gonorrhoeae 2 Neisseria meningitidis 2 V Nocardia asteroides 2 Nocardia brasiliensis 2 Nocardia farcinica 2 Nocardia nova 2 Nocardia otitidiscaviarum 2 Pasteurella multocida 2 Pasteurella spp. 2 Peptostreptococcus anaerobius 2 Plesiomonas shigelloides 2 Porphyromonas spp. 2 Prevotella spp. 2 Proteus mirabilis 2 Proteus penneri 2 Proteus vulgaris 2 Providencia alcalifaciens 2 Providencia rettgeri 2 Providencia spp. 2 Pseudomonas aeruginosa 2 Rhodococcus equi 2 Rickettsia akari 3 (**) Rickettsia canada 3 (**) Rickettsia conorii 3 Rickettsia montana 3 (**) Rickettsia typhi (Rickettsia mooseri) 3 Rickettsia prowazekii 3 Rickettsia rickettsii 3 Rickettsia tsutsugamushi 3 Rickettsia spp. 2 Bartonella quintana (Rochalimaea quintana) 2 Salmonella Arizonae 2 Salmonella Enteritidis 2 Salmonella Typhimurium 2 Salmonella Paratyphi A,B,C 2 V Salmonella Typhi 3 (**) V Salmonella (diğer serovarları) 2 Serpulina spp. 2 Shigella boydii 2 Shigella dysenteriae (Tip 1) 3 (**) T Shigella dysenteriae (Tip 1 den farklı diğerleri) 2 Shigella flexneri 2 Shigella sonnei 2 Staphylococcus aureus 2 Streptobacillus moniliformis 2 Streptococcus pneumoniae 2 Streptococcus pyogenes 2 Streptococcus suis 2 Streptococcus spp. 2 Treponema carateum 2 Treponema pallidum 2 Treponema pertenue 2 Treponema spp. 2 Vibrio cholerae (El Tor dahil) 2 Vibrio parahaemolyticus 2 Vibrio spp. 2 Yersinia enterocolitica 2 Yersinia pestis 3 V Yersinia pseudotuberculosis 2 Yersinia spp. 2 (**) Bkz. Açıklamalar (8 ) VİRÜSLER (*) Biyolojik Etken Sınıflandırma Notlar Adenoviridae 2 Arenaviridae LCM–Lassa–Virüs complex (old world arena virüsleri): Lassa virüsü 4 Lymphocytic (suşları) 3 Lymphocytic choriomeningitis virüsü (diğer suşları) 2 Mopeia virüsü 2 Diğer LCM–Lassa complex virüsleri 2 Tacaribe –Virus– Complex (new world arena virüsleri): Guanarito virüsü 4 Junin virüsü 4 Sabia virüsü 4 Machupo virüsü 4 Flexal virüsü 3 Diğer Tacaribe complex virüsleri 2 Astroviridae 2 Bunyaviridae Belgrade (Dobrava olarak da bilinir) 3 Bhanja 2 Bunyamwera virüsü 2 Germiston 2 Oropouche virüsü 3 Sin Nombre (Muerto Canyon) 3 California encephalitis virüsü 2 Hantavirüsleri : Hantaan (Korean haemorrhagic fever) 3 Seoul virüsü 3 Puumala virüsü 2 Prospect Hill virüsü 2 Diğer hantavirüsleri 2 Nairovirüsleri : Crimean–Congo haemorrhagic fever 4 Hazara virüsü 2 Phlebovirüsleri : Rift Valley fever 3 V Sandfly fever 2 Toscana virüsü 2 Patojenik olduğu bilinen diğer bunyaviridaeler 2 Calciviridae Hepatitis E virüsü 3 (**) Norwalk virüsü 2 Diğer calciviridae 2 Coronaviridae 2 Filoviridae Ebola virüsü 4 Marburg virüsü 4 Flaviviridae Australia encephalitis (Murray Valley encephalitis) 3 Central European tick–borne encephalitis virüsü 3 (**) V Absettarov 3 Hanzalova 3 Hypr 3 Kumlinge 3 Dengue virüsü Tip 1–4 3 Hepatitis C virüsü 3 (**) D Hepatitis G 3 (**) D Japanese B encephalitis 3 V Kyasanur Forest 3 V Louping ill 3 (**) Omsk (a) 3 V Powassan 3 Rocio 3 Russian spring–summer encephalitis (TBE)(a) 3 V St Louis encephalitis 3 Wesselsbron virüsü 3(**) West Nile fever virüsü 3 Yellow fever 3 V Patojenik olduğu bilinen diğer flavi virüsleri 2 Hepadnaviridae Hepatitis B virüsü 3 (**) V, D Hepatitis D virüsü (Delta) (b) 3 (**) V, D Herpesviridae Cytomegalo virüsü 2 Epstein–Barr virüsü 2 Herpesvirus simiae (B virüsü) 3 Herpes simplex virüsü Tip 1 ve 2 2 Herpesvirus varicella–zoster 2 Human B–lymphotropic virüsü (HBLV–HHV6) 2 Human herpes virüsü 7 2 Human herpes virüsü 8 2 D Orthomyxoviridae İnfluenza virüsleri Tip A, B ve C 2 V (c) Tick–borne ortomyxovrirdae: Dhori ve Thogoto virüsleri 2 Papovaviridae BK ve JC virüsleri 2 D (d) Human papillomavirüsleri 2 D (d) Paramyxoviridae Measles virüsü 2 V Mumps virüsü 2 V Newcastel disease virüsü 2 Parainfluenza virüsleri Tip 1 – 4 2 Respiratory syncytial virüsü 2 Parvoviridae Human parvovirüsü (B 19) 2 Picornaviridae Acute haemorrhagic conjunctivitis virüsü (AHC) 2 Coxsackie virüsleri 2 Echo virüsleri 2 Hepatitis A virüsü (insan entero virüsü Tip 72) 2 V Poliovirüsleri 2 V Rhinovirüsleri 2 Poxviridae Buffalopox virüsü (e) 2 Cowpox virüsü 2 Elephantpox virüsü (f) 2 Milkers node virüsü 2 Molluscum contagiosum virüsü 2 Monkeypox virüsü 3 V Orf virüsü 2 Rabbitpox virüsü (g) 2 Vaccinia virüsü 2 Variola (major minor) virüsü 4 V Whitepox virüsü (“Variola virüsü”) 4 V Yatapox virüsü (Tana & Yaba) 2 Reoviridae Coltivirüsü 2 Human rotavirüsleri 2 Orbivirüsleri 2 Reovirüsleri 2 Retroviridae Human immunodeficiency virüsleri 3(**) D Human T– cell lymphotropic virüsleri (HTLV) , Tip 1 ve2 3(**) D SIV virüsü (h) 3(**) Rhabdoviridae Rabies virüsü 3(**) V Visicular stomatitis virüsü 2 Togaviridae Alfavirüsleri : Eastern equine encephalomyelitis 3 V Bebaru virüsü 2 Chikungunya virüsü 3(**) Everglades virüsü 3(**) Mayaro virüsü 3 Mucambo virüsü 3 (**) Ndumu virüsü 3 O’nyong–nyong virüsü 2 Ross River virüsü 2 Semliki forest virüsü 2 Sindbis virüsü 2 Tonate virüsü 3(**) Venezuelan equine encephalomyelitis 3 V Western equine encephalomyelitis 3 V Bilinen diğer alpha virüsleri 2 Rubivirüsü (rubella) 2 V Toroviridae 2 Sınıflandırılmamış virüsler Equine morbillivirüsü 4 Henüz tanımlanmamış Hepatitis virüsleri 3 (**) D Bulaşabilir spongiform ansefalopatiler (TSEs) ile birlikte nadiren görülen etkenler Creutzfeldt– Jakob hastalığı 3 (**) Variant Creutzfeldt– Jakob hastalığı 3 (**) D (d) Bovine spongiform ansefalopatiler (BSE) ve ilgili diğer hayvan TSE leri (i) 3 (**) D (d) Gertsmann– Straussler–Scheinker sendromu 3 (**) D (d) Kuru 3 (**) D (d) (*) Bkz. Açıklamalar (7) (**) Bkz. Açıklamalar (8)
Bununla birlikte 3. risk grubunda (**) yer alan etkenler için, laboratuvar çalışmalarında üçüncü düzey korunma önlemleri önerilir. Tanımlanmış bir scrapie etkeniyle çalışılan ve ikinci düzey korunmanın yeterli olduğu laboratuvarlar bunun dışındadır.
PARAZİTLER Biyolojik Etkenler Sınıflandırma Notlar Acanthamoeba castellani 2 Ancylostoma duodenale 2 Angiostrongylus cantonensis 2 Angiostrongylus costaricensis 2 Ascaris lumbricoides 2 A Ascaris suum 2 A Babesia divergens 2 Babesia microti 2 Balantidium coli 2 Brugia malayi 2 Brugia pahangi 2 Capillaria philippinensis 2 Capillaria spp. 2 Clonorchis sinensis 2 Clonorchis viverrini 2 Cryptosporidium parvum 2 Cryptosporidium spp. 2 Cyclospora cayetanensis 2 Dipetalonema streptocerca 2 Diphylobothrium latum 2 Dracunculus medinensis 2 Echinococcus granulosus 3 (**) Echinococcus multilocularis 3 (**) Echinococcus vogeli 3 (**) Entemoeba histolytica 2 Fasciola gigantica 2 Fasciola hepatica 2 Fasciolopsis buski 2 Giardia lamblia (Giardia intestinalis) 2 Hymenolepis diminuta 2 Hymenolepis nana 2 Leishmania brasiliensis 3 (**) Leishmania donovani 3 (**) Leishmania ethiopica 2 Leishmania mexicana 2 Leishmania peruviana 2 Leishmania tropica 2 Leishmania major 2 Leishmania spp. 2 Loa loa 2 Mansonella ozzardi 2 Mansonella perstans 2 Naegleria fowleri 3 Necator americanus 2 Onchocerca volvulus 2 Opisthorchis felineus 2 Opisthorchis spp. 2 Paragonimus westermani 2 Plasmodium falciparum 3 (**) Pasmodium spp. (human ve simian) 2 Sarcocystis suihominis 2 Schistosoma haematobium 2 Schistosoma intercalatum 2 Schistosoma japonicum 2 Schistosoma mansoni 2 Schistosoma mekongi 2 Strongyloides stercoralis 2 Strongyloides spp. 2 Taenia saginata 2 Taenia solium 3 (**) Toxocara canis 2 Toxoplasma gondii 2 Trichinella spiralis 2 Trichuris trichiura 2 Trypanosoma brucei brucei 2 Trypanosoma brucei gambiense 2 Trypanosoma brucei rhodesiense 3 (**) Trypanosoma cruzi 3 Wuchereria bancrofti 2 (**) Bkz. Açıklamalar (8)
MANTARLAR Biyolojik Etken Sınıflandırma Notlar Aspergillus fumigatus 2 A Blastomyces dermatitidis (ajellomyces dermatitidis) 3 Candida albicans 2 A Candida tropicalis 2 Cladophialophora bantiana (önceki; Xylohypha bantiana, Cladosporium bantianum or trichoides) 3 Coccidioides immitis 3 A Cryptococcus neoformans var. Neoformans (Flobasidiella neoformans var. neoformans) 2 A Cryptococcus neoformans var. Gattii (Flobasidiella bacillispora) 2 A Emmonsia parva var. Parva 2 Emmonsia parva var. Crescens 2 Epidermophyton floccosum 2 A Fonsecaea compacta 2 Fonsecaea pedrosoi 2 Histoplasma capsulatum var. capsulatum (Ajellomyces capsulatus) 3 Histoplasma capsulatum duboisii 3 Madurella grisea 2 Madurella mycetomatis 2 Microsporum spp. 2 A Neotestudina rosatii 2 Paracoccidioides brasiliensis 3 Penicillium marneffei 2 A Scedosporium apiospermum (Pseudallescheria boydii) 2 Scedosporium prolificans (inflatum) 2 Sporothrix schenckii 2 Trichophyton rubrum 2 Trichophyton spp. 2
EK–IV İŞÇİLERİN SAĞLIK GÖZETİMİ İÇİN UYGULAMAYA YÖNELİK ÖNERİLER
Sağlık gözetimi yapılırken, her işçi için, iş hekimliğinde ulaşılabilen son bilgiler ışığında, konu ile ilgili daha ileri testler yapılmasına karar verilebilir.
EK–V KORUMA DÜZEYLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER İLE İLGİLİ GÖSTERGELER Bu ekte yer alan önlemler, işçilere yönelik risk değerlendirmesine, etkinliklerin ve ilgili biyolojik etkenin doğasına göre uygulanacaktır.
(*) HEPA (High Efficiency Particulate Air) : Büyüklüğü 0,3 mikron olan aerosolları, maksimum 1,52 metre/dakika hava akım hızında, minimum % 99,97 oranında tutabilen özellikte kuru tip değiştirilebilir filtre.
EK–VI ENDÜSTRİYEL İŞLEMLERDE ALINACAK ÖNLEMLER
Grup 1 biyolojik etkenler: Canlı zayıflatılmış (attenüe) aşılar dahil Grup 1 biyolojik etkenlerle çalışmalar için genel mesleki güvenlik ve hijyen ilkelerine uyulacaktır. Grup 2, Grup 3 ve Grup 4 biyolojik etkenler: İşlemin bir bölümü veya belirli bir yöntemle ilgili risk değerlendirmesi sonucuna göre aşağıdaki farklı kategorilere karşılık gelen alınacak önlemleri seçip bir arada uygulamak mümkündür.
EK–VII KORUYUCU AŞI UYGULAMA KLAVUZU Aşağıdaki hususlar, koruyucu aşılamanın uygulanmasında hesaba katılacaktır.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
e-mail: bilgit @ gmail.com ::::::::: 2008 |
