|
www.bilgit.com |
YÖNETMELİKLER |
|
İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK VE
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde
görevli iş güvenliği uzmanlarının nitelikleri, eğitimleri ve
belgelendirilmeleri, görev, yetki ve sorumluluklarına dair usul ve
esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu
kapsamında yer alan ve sanayiden sayılan işlerin yapıldığı ve
devamlı olarak en az elli işçi çalıştırılan işyerleri ile eğitim
kurumlarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik;
a) 4857 sayılı İş Kanununun 2 ve 81 inci,
b) 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2 ve 12 nci,
maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen:
a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
b) Eğiticilerin eğitimi belgesi: En az kırkbeş saatlik eğitim
sonunda kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler veya 8/2/2007
tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununa göre
yetkilendirilen kurumlar tarafından verilen eğiticilerin eğitimi
belgesini,
c) Eğitim kurumu: İş güvenliği uzmanlarının eğitimlerini vermek
üzere, gerekli donanım ve personele sahip olan ve Bakanlıkça
yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve Türk
Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren şirketlerce
kurulan ve işletilen müesseseleri,
ç) Genel Müdürlük: İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünü,
d) İş güvenliği uzmanı: İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde
görevlendirilmek üzere Bakanlıkça belgelendirilmiş mühendis, mimar
veya teknik elemanı,
e) Sorumlu müdür: İşyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici
belgesine sahip olan ve tam süreli istihdam edilen, eğitim
kurumlarının iş ve işlemlerinden Bakanlığa karşı sorumlu olan
kişiyi,
f) Teknik eleman: Teknik öğretmenler ile üniversitelerin fen veya
fen-edebiyat fakültelerinin fizik veya kimya bölümleri veya iş
sağlığı ve güvenliği programı mezunlarını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İş Güvenliği Uzmanlarının Nitelikleri, Görev, Yetki ve
Yükümlülükleri ile
Çalışma Usul ve Esasları
İş güvenliği uzmanlarının nitelikleri ve görevlendirilmeleri
MADDE 5 –
(1) İşverence iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilecekler, bu
Yönetmeliğe göre geçerli iş güvenliği uzmanı belgesine sahip olmak
zorundadır.
(2) İş güvenliği uzmanlarından; (C) sınıfı belgeye sahip olanlar az
tehlikeli sınıfta, (B) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli ve
tehlikeli sınıflarda, (A) sınıfı belgeye sahip olanlar ise bütün
tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde çalışabilirler.
(3) Birden fazla iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesinin
gerektiği işyerlerinde, en az bir iş güvenliği uzmanının işyerinin
tehlike sınıfına uygun belgeye sahip olması yeterlidir.
İş güvenliği uzmanlığı belgesi
MADDE 6 –
(1) İş güvenliği uzmanlığı belgesinin sınıfları aşağıda
belirtilmiştir:
a) (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi;
1) (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az dört yıl
fiilen görev yaptığını iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile
belgeleyen ve (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak
yapılacak (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olan
mühendis, mimar veya teknik elemanlara,
2) İş sağlığı ve güvenliği alanında en az beş yıl teftiş yapmış
mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş müfettişleri, en az beş
yıl uzman olarak çalışmış Bakanlık iş sağlığı ve güvenliği
uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği doktorası
yapmış olan mühendis, mimar veya teknik elemanlar ile Genel Müdürlük
ve bağlı birimlerinde mühendis, mimar veya teknik eleman olarak en
az on yıl görev yapmış olanlardan (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
için yapılacak sınavda başarılı olanlara,
Ek-1’deki örneğine uygun olarak Bakanlıkça verilir.
b) (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi;
1) (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az üç yıl fiilen
görev yaptığını iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen ve
(B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (B)
sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olan mühendis,
mimar veya teknik elemanlara,
2) İş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği yüksek lisansı yapmış
olan mühendis, mimar veya teknik elemanlardan (B) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlara,
Ek-1’deki örneğine uygun olarak Bakanlıkça verilir.
c) (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi; (C) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (C) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olan mühendis, mimar veya
teknik elemanlara Ek-1’deki örneğine uygun olarak Bakanlıkça
verilir.
(2) Yurtdışından alınan iş güvenliği uzmanlığı veya eşdeğer belgeye
sahip olan mühendis, mimar veya teknik elemanlardan;
a) Sahip olduğu belge ile en az yedi yıl çalıştığını
belgeleyenlerden (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine
katılarak yapılacak (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında
başarılı olanlara (A) sınıfı,
b) Sahip olduğu belge ile en az üç yıl çalıştığını belgeleyenlerden
(B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (B)
sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlara (B)
sınıfı,
c) Sahip olduğu belge ile müracaat ederek yapılacak (C) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlara (C) sınıfı,
iş güvenliği uzmanlığı belgesi Ek-1’deki örneğine uygun olarak
Bakanlıkça verilir.
(3) İkinci fıkranın (c) bendine göre (C) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı belgesi almak isteyenlere sadece bir kez doğrudan sınava
girme hakkı tanınır.
İş güvenliği uzmanlarının görevleri
MADDE 7 –
(1) İş güvenliği uzmanları, aşağıda belirtilen görevleri yerine
getirmekle yükümlüdür:
a) Rehberlik ve danışmanlık;
1) İşyerinde yapılan çalışmalar ve yapılacak değişikliklerle ilgili
olarak tasarım, makine ve diğer teçhizatın durumu, bakımı, seçimi ve
kullanılan maddeler de dâhil olmak üzere işin planlanması,
organizasyonu ve uygulanması, kişisel koruyucu donanımların seçimi,
temini, kullanımı, bakımı, muhafazası ve test edilmesi konularının,
iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ve genel iş güvenliği kurallarına
uygun olarak sürdürülmesini sağlamak için işverene tavsiyelerde
bulunmak.
b) Risk değerlendirmesi;
1)
Risk değerlendirmesinin yapılmasını sağlamak; gerekli çalışmaları
planlayarak alınacak sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene
önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.
c) Çalışma ortamı gözetimi;
1) Çalışma ortamının gözetimini yapmak, işyerinde iş sağlığı ve
güvenliği yönünden yapılması gereken periyodik bakım, kontrol ve
ölçümleri planlamak ve uygulanmasını kontrol etmek.
2) İşyerinde kaza, yangın veya patlamaların önlenmesi için mevzuata
uygun çalışmalar yapmak ve uygulamaları takip etmek; doğal afet,
kaza, yangın veya patlama gibi durumlar için acil durum planlarının
hazırlanmasını sağlamak, periyodik olarak eğitimleri ve tatbikatları
yaptırmak, acil durum planı doğrultusunda hareket edilmesini
sağlamak.
ç) Eğitim, bilgilendirme ve kayıt;
1) İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini ilgili mevzuata uygun olarak
planlamak ve uygulamak.
2) Çalışma ortamının gözetimi ile ilgili çalışmaları kaydetmek ve
yıllık değerlendirme raporunu işyeri hekimi ile işbirliği yaparak
hazırlamak.
d) İlgili birimlerle işbirliği;
1) İşyeri hekimi ile işbirliği yaparak iş kazaları ve meslek
hastalıkları ile ilgili değerlendirme yapmak, tehlikeli olayın
tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak gerekli önleyici
faaliyet planlarını hazırlamak ve uygulamaların takibini yapmak.
2) İşyeri hekimi ile işbirliği yaparak yıllık çalışma planını
hazırlamak.
İş güvenliği uzmanlarının yetkileri
MADDE 8 –
(1) İş güvenliği uzmanının yetkileri aşağıda belirtilmiştir:
a) İşyeri bina ve eklentilerinde, çalışma metot ve şekillerinde veya
iş ekipmanında çalışanlar açısından yakın ve hayati tehlike
oluşturan bir husus tespit ettiğinde işverene bildirmek, gerekli
tedbirler işveren tarafından alınmadığı takdirde durumu Bakanlığa
rapor etmek.
b) İşyerinde belirlediği yakın ve hayati tehlike oluşturan bir
hususun acil müdahale gerektirmesi halinde işveren veya işveren
vekilinin onayını almak kaydıyla geçici olarak işi durdurmak.
c) Görevi gereği işyerinin bütün bölümlerinde iş sağlığı ve
güvenliği konusunda inceleme ve araştırma yapmak, gerekli bilgi ve
belgelere ulaşmak ve çalışanlarla görüşmek.
ç) Görevinin gerektirdiği konularda işverenin bilgisi dahilinde
ilgili kurum ve kuruluşlarla iletişime geçmek ve işyerinin iç
düzenlemelerine uygun olarak işbirliği yapmak.
(2) Tam süreli iş sözleşmesi ile görevlendirilen iş güvenliği
uzmanları, çalıştıkları işyeri ile ilgili mesleki gelişmelerini
sağlamaya yönelik eğitim, seminer ve panel gibi organizasyonlara
katılma hakkına sahiptir. Bu gibi organizasyonlarda geçen sürelerden
bir yıl içerisinde toplam beş iş günü kadarı çalışma süresinden
sayılır ve bu süreler sebebiyle iş güvenliği uzmanının ücretinden
herhangi bir kesinti yapılamaz.
İş güvenliği uzmanlarının yükümlülükleri
MADDE 9 –
(1) İş güvenliği uzmanları, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini
yaparken, işin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve
verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak,
işverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları
ile ilgili bilgileri gizli tutmakla yükümlüdürler.
(2) İş güvenliği uzmanı, görevlendirildiği işyerinde yapılan
çalışmalara ilişkin tespit ve tavsiyelerini onaylı deftere yazmak ve
işyeri hekimi ile beraber suretlerini saklamak zorundadır. İşyerinde
yapılan denetimlerde, bu zorunluluğu yerine getirmediğinin tespiti
halinde; iş güvenliği uzmanı Bakanlıkça yazılı olarak uyarılır.
Uyarı gerektiren durumun tekrarı halinde iş güvenliği uzmanlığı
belgesinin geçerliliği bir yıl süreyle askıya alınır. Belgesinin
geçerliliği askıya alınanlar, Genel Müdürlük internet sayfasında
ilan edilir. Bir yıl sonunda iş güvenliği uzmanının tekrar görev
alabilmesi için Bakanlığın onayının alınması zorunludur.
(3) İkinci fıkrada belirtilen onaylı defter; iş güvenliği uzmanı ile
işveren veya işveren vekilince, gerektiğinde işyeri hekimi ile eş
zamanlı olarak imzalanır. Defterin imzalanmaması veya düzenli
tutulmamasından işveren veya işveren vekili sorumludur.
İş güvenliği uzmanlarının çalışma süreleri
MADDE 10 –
(1) İş güvenliği uzmanları, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini
yerine getirmek için aşağıda belirtilen sürelerde görev yaparlar:
a) Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde; ayda en az 12 saat,
buna ilave olarak işçi başına ayda en az 5 dakika.
b) Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde; ayda en az 24 saat, buna
ilave olarak işçi başına ayda en az 5 dakika.
c) Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde; ayda en az 36 saat,
buna ilave olarak işçi başına ayda en az 10 dakika.
(2) Az tehlikeli sınıfta yer alan 1000 ve daha fazla işçisi olan
işyerlerinde her 1000 işçi için tam gün çalışacak en az bir iş
güvenliği uzmanı görevlendirilir. İşçi sayısının 1000 sayısının tam
katlarından fazla olması durumunda geriye kalan işçi sayısı göz
önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun
yeteri kadar iş güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.
(3) Tehlikeli sınıfta yer alan 750 ve daha fazla işçisi olan
işyerlerinde her 750 işçi için tam gün çalışacak en az bir iş
güvenliği uzmanı görevlendirilir. İşçi sayısının 750 sayısının tam
katlarından fazla olması durumunda geriye kalan işçi sayısı göz
önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun
yeteri kadar iş güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.
(4) Çok tehlikeli sınıfta yer alan 500 ve daha fazla işçisi olan
işyerlerinde her 500 işçi için tam gün çalışacak en az bir iş
güvenliği uzmanı görevlendirilir. İşçi sayısının 500 sayısının tam
katlarından fazla olması durumunda geriye kalan işçi sayısı göz
önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun
yeteri kadar iş güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.
(5) İş güvenliği uzmanları sözleşmede belirtilen süre kadar
işyerinde hizmet sunar. Birden fazla işyeri ile kısmi süreli iş
sözleşmesi yapıldığı takdirde bu işyerleri arasında yolda geçen
süreler haftalık kanuni çalışma süresinden düşülür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitim Kurumu
İş güvenliği uzmanlığı eğitim kurumu başvuru işlemleri
MADDE 11 –
(1) Eğitim kurumu olarak faaliyet göstermek isteyenler, Bakanlığa
dilekçe ve aşağıda belirtilen ekleri ile başvurur:
a) Ticari şirketler için tescil edildiğini gösteren Ticaret Sicil
Gazetesi.
b) Eğitim kurumunun sorumlu müdürünün eğitici belgesi ile;
1) Ticari şirketler için tam süreli iş sözleşmesi.
2) Kamu kurum ve kuruluşları ve üniversiteler için tam süreli
görevlendirme yazısı.
3) Şirket ortağı olanlar için tam gün görev yapacağına dair
taahhütname.
c) Eğiticilerin iş sözleşmeleri ve eğitici belgeleri.
ç) Faaliyet gösterilecek işyerinin yapı kullanma izni belgesi.
d) Faaliyet gösterilecek yere ait kira sözleşmesi veya tapu senedi
veya intifa hakkı belgesi.
e) Faaliyet gösterilecek yerin ölçülerinin ve bütün bölümlerinin yer
aldığı 1/50 ölçekli plan.
f) Tapu kütüğünde mesken olarak kayıtlı bir ana gayrimenkulün
bağımsız bölümlerinde eğitim kurumunun faaliyet gösterebileceğine
dair kat malikleri kurulunun oybirliğiyle aldığı karar örneği.
g) İlgili mevzuata göre binada yangına karşı gerekli tedbirlerin
alındığına dair yetkili merciler tarafından verilen belge.
(2) Kamu kurum ve kuruluşları için, yalnızca birinci fıkranın (b)
bendinin (2) numaralı alt bendiyle (c), (e) ve (g) bentlerinde
belirtilen belgeler istenir. Ancak eğitim verilecek mekân kamu
kurumuna ait değilse (a) bendi hariç diğer bentlerde belirtilen
belgeler istenir.
(3) Üniversitelerin eğitim kurumu olarak yetkilendirilme
taleplerinde başvuru rektörlükçe yapılır.
(4) Bu madde uyarınca istenen belgelerin aslı ile birlikte bir
örneğinin getirilmesi halinde, Bakanlıkça tasdiki yapılır.
Eğitim kurumu yeri ve yerleşim planında aranacak şartlar
MADDE 12 –
(1) Eğitim kurumunun yer alacağı binada; meyhane, kahvehane,
kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler
ile açık alkollü içki satılan yerler bulunamaz.
(2) Eğitim kurumlarının bütün birimlerinin;
a) Aynı binanın birbirine bitişik daire veya katlarında veya bitişik
binaların birbirine bağlantılı aynı katlarında,
b) Kuruma ait olan bir arsa içinde ve birbirine uzaklığı en fazla
100 metre olan müstakil binalarda,
olması gerekir.
(3) Bakanlıktan izin alınmadan, onaylanmış yerleşim planlarında
herhangi bir değişiklik yapılamaz ve yerleşim planında belirtilen
bölümler, amaçları dışında kullanılamaz.
İdari bölümlerde aranacak şartlar
MADDE 13 –
(1) Eğitim kurumlarında bulunması gereken bölümler aşağıdaki
gibidir:
a) Sorumlu müdür odası, en az 10 metrekare.
b) Eğitici odası, en az 25 metrekare.
c) Büro hizmetleri, arşiv ve dosya odası, en az 15 metrekare; ayrı
ayrı olmaları hâlinde toplamı en az 20 metrekare.
ç) Her yirmibeş kişi için, erkek ve bayan ayrı olmak üzere en az
birer tuvalet ve lavabo.
(2) Dinlenme yeri bina içinde bağımsız bir bölüm hâlinde veya ayrı
ayrı bölümlerden meydana gelebilir ve toplamda en az 30 metrekare
olmalıdır. Alan hesabında yönetim ve eğitime ayrılan diğer alanlar
dikkate alınmaz.
(3) Bölümlerin, alan (metrekare) veya hacim (metreküp) ölçümü sonucu
çıkan küsuratlı rakamlar ile kontenjanlar belirlenirken 0,5 ve daha
büyük çıkan küsuratlı rakamlar bir üst tam sayıya yükseltilir.
Derslik ve diğer bölümlerde aranacak şartlar
MADDE 14 –
(1) Eğitimlerin düzenleneceği derslikler en fazla yirmibeş kişilik
olur ve dersliklerde Bakanlıkça belirlenen kontenjandan fazla
kursiyer bulunmaz.
(2) Dersliklerde kursiyer başına en az 10 metreküp hava hacmi olması
ve derslikler ile diğer bölümlerin tavan yüksekliklerinin 2,40
metreden az, dört metreden fazla olmaması esastır. Dört metre
üzerinde olan yükseklikler hacim hesabında dikkate alınmaz.
(3) Derslik ve diğer bölümlerde bulunan pencerelerde; doğal
havalandırmaya müsaade edecek şekilde binanın dış cephesinde olması,
pencere alanının bulunduğu bölümün taban alanının %10 undan az
olmaması ve yerden yüksekliğinin 90 santimetreden fazla olmaması
şartları aranır. Binanın dış cephesinin tamamen veya kısmen camla
kaplı olması durumunda uygun havalandırma sistemi şartı aranır.
(4) Derslik kapılarının genişliği 80 santimetreden az olamaz ve kapı
kasasının içten içe ölçülmesiyle belirlenir. Derslik kapıları dışa
doğru açılmalı ancak çift taraflı derslik bulunan koridorlarda
karşılıklı açılmamalıdır.
Aydınlatma, gürültü ve termal konfor şartları
MADDE 15 –
(1) Eğitim kurumlarının bölümlerinde yeterli aydınlatma ve termal
konfor şartları sağlanır, gürültüye karşı gerekli önlemler alınır.
Genel Müdürlükçe gerekli görülmesi halinde, durumun tespitine
yönelik ölçümlerin yaptırılması istenebilir.
Eğitim kurumlarının yetkilendirilmesi
MADDE 16 –
(1) Eğitim kurumları tarafından hazırlanan başvuru dosyası
Bakanlıkça incelenir, posta yoluyla yapılan başvurularda eksiklikler
yazılı olarak, şahsen yapılan müracaatlarda ise derhal bildirilir.
Dosya üzerinde incelemesi tamamlanan başvurular için yerinde
inceleme yapılır. İnceleme işlemlerinde tespit edilen eksikliklerin
giderilmesi için her defasında otuz günden fazla olmamak üzere en
fazla iki defa süre verilir. Belirlenen sürelerde eksiklikler
giderilmez ise dosya iade edilir ve bir yıl içinde tekrar başvuru
yapılamaz. Dosya üzerinde ve yerinde incelemeleri tamamlanan
başvuruların, bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşımaları
halinde, dosyasında belirtilen adres ve unvana münhasıran, en geç on
gün içinde Bakanlıkça Ek-2’deki örneğine uygun eğitim kurumu yetki
belgesi düzenlenir. Başka bir adreste şube açılmak istendiği
takdirde, aynı usul ve esaslar dâhilinde, bu bölümde belirtilen
şartların yerine getirilmesi kaydıyla şube için ayrıca yetki belgesi
düzenlenir.
(2) Bu Yönetmelikteki şartları yerine getirmeyen eğitim kurumlarına
yetki belgesi düzenlenemez.
(3) Yetki belgelerinin, eğitim kurumu tarafından beş yılda bir vize
ettirilmesi zorunludur.
(4) Eğitim kurumları, iş güvenliği uzmanlığı eğitim kurumu yetki
belgesini almadıkça eğitim için katılımcı kaydı yapamaz ve eğitime
başlayamazlar.
(5) Eğitim kurumları, eğitim hizmetlerinin bir kısmını veya tamamını
başka bir kişi veya kuruma devredemezler.
(6) Eğitim kurumları, aşağıda belirtilen hususlara uymak
zorundadırlar:
a) İsim ve unvanlar Türkçe olarak tescil ettirilir, tabela ve basılı
evraklarında sadece yetki belgesinde belirtilen isim ve unvanlar
yazılır.
b) Özel kuruluşlar tarafından, kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan
isimler ticari isim olarak kullanılamaz.
(7) Eğitim kurumlarında, sadece işyeri hekimliği ve iş güvenliği
uzmanlığı eğitici belgesine sahip olanlar eğitici olarak görev
alabilirler.
(8) Yetki alan eğitim kurumları, yetki aldıkları yerde Bakanlıkça
yetkilendirilmedikleri konularda hizmet veremez ve faaliyette
bulunamazlar.
(9) Bakanlık, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde verilip
verilmediğinin izlenmesi amacıyla kendi görev ve yetki alanına giren
konularda eğitim kurumlarını denetler.
İşyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğiticileri
MADDE 17 –
(1) İşyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesi;
a) Pedagojik formasyona veya eğiticilerin eğitimi belgesine ve iş
sağlığı ve güvenliği alanında en az beş yıllık mesleki tecrübeye
sahip; (A) sınıfı iş güvenliği uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği,
iş sağlığı veya iş güvenliği lisansüstü eğitimine sahip mühendis,
mimar veya teknik elemanlar ile Bakanlıkta görevli iş sağlığı ve
güvenliği uzmanlarına,
b) Pedagojik formasyona veya eğiticilerin eğitimi belgesine sahip ve
en az beş yıl teftiş yapmış iş müfettişlerine,
c) Pedagojik formasyona veya eğiticilerin eğitimi belgesine ve en az
on yıllık uzmanlık tecrübesine sahip, mühendis, mimar veya teknik
eleman niteliğini haiz Bakanlıkta görevli çalışma ve sosyal güvenlik
eğitim uzmanlarına,
ç) Mühendis, mimar, fizikçi, kimyager ve teknik öğretmenler ile
hukuk fakültelerinden mezun olanlardan üniversitelerde Bakanlıkça
ilan edilen eğitim programlarına uygun en az dört yarıyıl ders
verenlere,
başvurmaları halinde, Ek-3 teki örneğine uygun olarak düzenlenir.
Eğitim kurumlarının eğitici kadrosu
MADDE 18 –
(1) Eğitim kurumları, iş güvenliği uzmanlığı eğitim programı için
işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesine sahip;
makine, inşaat, fizik, kimya veya maden mühendisleri ile bu
branşlarda eğitim görmüş teknik öğretmenler, fizikçi ve
kimyagerlerden en az ikisiyle tam süreli, müfredatta belirtilen
konulara uygun işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici
belgesine sahip diğer eğiticiler ile kısmi süreli iş sözleşmesi
yapar.
(2) Bir eğitim kurumunda tam süreli iş sözleşmesiyle görev yapan
eğitici başka bir eğitim kurumunda herhangi bir görev alamaz.
(3) Tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan eğiticilerden biri, aynı
zamanda sorumlu müdürlük görevini de yürütebilir.
(4) Eğitim kurumlarında görevlendirme zorunluluğu bulunan personelin
işten ayrılması durumunda üç işgünü içinde durum Genel Müdürlüğe
yazı ile bildirilir. Otuz gün içerisinde bu kişilerin yerine aranan
niteliklere sahip personel görevlendirilmesi ve Genel Müdürlüğe
bildirilmesi zorunludur.
Eğitim programlarına başvuru
MADDE 19 –
(1) İş güvenliği uzmanlığı eğitim programlarına katılmak isteyen
adaylar eğitim kurumlarına aşağıdaki belgeler ile başvururlar:
a) Başvuru yapılan eğitim kurumuna hitaben yazılan ve adayın hangi
iş güvenliği uzmanlığı eğitim programına katılacağını belirten ve
T.C. kimlik numarası ile iletişim bilgilerini içeren başvuru yazısı.
b) Adayın mühendis, mimar veya teknik eleman olduğunu gösteren
diploma veya mezuniyet belgesi.
c) (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitim programına katılacaklar
için (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi ve bu belgeyle en az
dört yıl fiilen görev yaptığını gösteren belge.
ç) (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitim programına katılacaklar
için (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi ve bu belgeyle en az
üç yıl fiilen görev yaptığını gösteren belge.
d) İş güvenliği uzmanlığı yenileme eğitimine katılacaklar için
geçerli mevcut belge.
(2) Yukarıda belirtilen belgelerin aslı ile birlikte örneğinin
getirilmesi halinde eğitim kurumları tarafından tasdiki yapılır.
Başvuru sırasında gerçeğe aykırı belge ve beyanda bulunduğu tespit
edilenlerin başvuruları reddedilir. Bu durumun sonradan tespiti
halinde eğitim, sınav ve belgeleri geçersiz sayılır.
(3) Eğitim kurumları, başvuru esnasında adaylardan katılacakları
programın gerektirdiği şartları karşıladığını gösteren belgeleri
istemek ve bu belgeleri beş yıl süreyle her bir aday için açılan
dosyada saklamak zorundadır. Bu konuda, Yönetmeliğin ilgili
maddelerinde belirtilen hükümlere aykırı işlemlerden doğacak
sorumluluk eğitim kurumuna aittir.
(4) Yurtdışından alınan iş güvenliği uzmanlığı veya eşdeğer belge
sahipleri, bu belgelerinin yeterliliklerini Bakanlığa onaylatmak
kaydıyla eğitim kurumlarına başvuru yapabilirler.
(5) Bu Yönetmelikte belirtilen çalışma sürelerinin tespitinde Sosyal
Güvenlik Kurumu kayıtları, diploma veya mezuniyet belgelerinin
doğruluğunun tespitinde Yükseköğretim Kurulu kayıtları esas alınır.
Eğitim programları
MADDE 20 –
(1) Eğitim kurumları eğitime başlayabilmek için; Bakanlıkça
belirlenen müfredat esas alınarak hazırlanan ve eğitim verilecek
konulara uygun eğiticilerin ve ikiden fazla olmamak üzere
eğiticilerin yedeklerinin de yer aldığı teorik eğitim programını ve
eğitime katılacakların listesini ilgili eğitimin başlangıç
tarihinden en az on iş günü önce Bakanlığa yazılı ve elektronik
ortamda bildirirler.
(2) Eğitim kurumları, pratik eğitimin yapılacağı işyerlerinin
listesi ve eğitim tarihlerini Bakanlığa yazılı ve elektronik ortamda
bildirirler.
(3) Eğitim kurumları, mücbir nedenlerle eğiticilerde değişiklik
olması halinde eğitimin başlamasından önce Genel Müdürlüğe yazı,
faks veya e-posta yoluyla bilgi verirler.
(4) Bakanlıkça onaylanmamış programlarla eğitime başlanamaz.
(5) Teorik ve uygulamalı dersler haftanın günlerine dengeli olarak
dağıtılır. Adayların, teorik eğitimin %90’ına ve uygulamalı eğitimin
tamamına katılımı zorunludur. Eğitim kurumlarınca, eğitimin sonunda
adayların derslere devam durumunu gösteren çizelge düzenlenir.
(6) Eğitimlerde kullanılacak araç ve gereçler günün teknolojisine
uygun olacaktır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Eğitim ve Sınavlar
İş güvenliği uzmanlarının eğitimleri
MADDE 21 –
(1) Bakanlıkça belirlenecek eğitim programları teorik ve uygulamalı
olmak üzere iki bölümden oluşur. Eğitim süreleri, teorik kısmı 180
saatten, uygulama kısmı 40 saatten ve toplamda 220 saatten az
olamaz. Teorik eğitimin en fazla yarısı uzaktan eğitim ile
verilebilir. Uygulamalı eğitimler, iş güvenliği uzmanı bulunan bir
işyerinde yapılır.
(2) İş güvenliği uzmanları, belgelerini aldıkları tarihten itibaren
beş yıllık aralıklarla eğitim kurumları tarafından düzenlenecek
yenileme eğitimine katılmak zorundadırlar. Bu eğitimin süresi otuz
saatten az olamaz.
Eğitim katılım belgesi
MADDE 22 –
(1) Eğitimi tamamlayan adaylara eğitim kurumları tarafından,
Ek-4’teki örneğine uygun eğitim katılım belgesi düzenlenir. Bu
belgeler, eğitimin tamamlanmasından itibaren en geç on gün
içerisinde Bakanlığa gönderilir.
(2) Eğitim katılım belgesi Bakanlığa gönderilmeyen adaylar sınava
katılamaz, yenileme eğitimine katılma zorunluluğu bulunanların ise
vize işlemleri yapılmaz.
Sınavlar
MADDE 23 –
(1) Eğitim programlarını tamamlayan adayların sınavları Bakanlıkça
yapılır veya yaptırılır.
(2) Girdiği ilk sınavda başarılı olamayan aday takip eden
sınavlardan birine daha katılabilir. Ancak iki sınavda da başarılı
olamayanlar yeniden eğitim programına katılmak zorundadırlar.
(3) Sınavlarda 100 puan üzerinden en az 70 puan alan adaylar
başarılı sayılır, itirazlar sınavı düzenleyen kurum tarafından
sonuçlandırılır.
Belgelendirme
MADDE 24 –
(1) İş güvenliği uzmanlığı belgesi almak isteyen ve sınavda başarılı
olan adayların belgelendirme başvurularının değerlendirilmesi
amacıyla, her aday için açılacak dosyanın elektronik ortamda veya
yazılı olarak eğitim kurumları tarafından, eğitim programlarına
katılmadan doğrudan sınava girecek olan adayların ise Yönetmeliğin
ilgili maddelerinde belirtilen nitelikleri haiz olduklarını gösteren
belgelerin şahsen veya posta yoluyla Genel Müdürlüğe ibraz edilmesi
gerekmektedir.
(2) İşyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesi almak
isteyenlerin belgelendirme başvurularının değerlendirilmesi
amacıyla; aşağıda belirtilen belgelerin şahsen veya posta yoluyla
Genel Müdürlüğe ibraz edilmesi gerekmektedir:
a) Geçerli (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olanlar
için; pedagojik formasyon veya eğiticilerin eğitimi belgesi ile iş
sağlığı ve güvenliği alanında mesleki tecrübeye sahip olduklarını
gösteren belge.
b) Bakanlıkça ilan edilen eğitim programlarına uygun alanlarda
üniversitelerde ders vermiş olanlar için; mühendis, mimar, fizikçi,
kimyager, teknik öğretmen veya hukuk fakültesi mezunu olduklarını
gösteren lisans diplomaları ve Bakanlıkça ilan edilen eğitim
programlarına uygun alanlarda en az dört yarıyıl ders verdiklerini
gösteren rektörlük onayını içeren resmi yazıların asılları.
c) Yukarıdaki bentlerde belirtilenler dışında kalanlar için ise 17
nci maddede belirtilen nitelikleri haiz olduklarını gösteren
belgeler.
(3) Bu madde uyarınca ibraz edilmesi gereken belgelerin aslı ile
birlikte bir örneğinin getirilmesi halinde Bakanlıkça tasdiki
yapılır ve eğitim kurumlarınca ibraz edilen belgelerin doğruluğundan
eğitim kurumları, şahsen ibraz edilmesi gereken belgelerin
doğruluğundan ise şahıslar sorumludur.
Belge alma ve vize işlemleri
MADDE 25 –
(1) Belge almak veya vize işlemlerini yaptırmak isteyen kişi ve
kuruluşların;
a) Bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine uygunluk sağlamaları,
b) Bakanlıkça belirlenen belge veya vize ücretini ödemeleri,
gereklidir.
(2) Yetkilendirilen kurumlar beş yılın tamamlanmasına en fazla
atmış, en az kırkbeş gün kala vize işlemleri için Genel Müdürlüğe
müracaat eder. Eksikliği bulunmayan kurumların vize işlemleri vize
süresinin bitiminden önce Genel Müdürlükçe sonuçlandırılır. Yukarıda
belirtilen süreler içinde müracaat etmeyen ve vize süresi sona
erdikten sonra vize işlemlerini tamamlamamış olanların yetki
belgeleri iptal edilerek durum on gün içinde yazı ile bildirilir.
(3) Yetki belgesi sahipleri, herhangi bir sebeple faaliyetlerini
bırakmaları halinde otuz gün içinde yetki belgelerinin asıllarını
Genel Müdürlüğe iade ederler.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Mesleki Bağımsızlık, İhtar ve İptal
Mesleki bağımsızlık ve etik ilkeler
MADDE 26 –
(1) İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevlendirilenler;
a) Uzmanlık bilgilerini uygularken işveren ve işçilerden mesleki
anlamda bağımsız olarak çalışır ve işverenden talimat alamazlar.
b) Özellikle sağlık ve güvenlik riskleri konusunda, işveren ve
işçilere önerilerde bulunurken hiçbir etki altında kalmazlar.
c) Hizmet sundukları kişilerle güven, gizlilik ve eşitliğe dayanan
bir ilişki kurar ve ayrım gözetmeksizin tüm işçileri eşit olarak
değerlendirirler.
ç) Çalışma ortamı ve koşullarının düzenlenmesinde, kendi aralarında,
yönetici ve işçilerle iletişime açık ve işbirliği içerisinde hareket
ederler.
(2) Mesleki bağımsızlığın sonuçları hiçbir şekilde iş sağlığı ve
güvenliği hizmetlerinde görevlendirilenlerin aleyhine kullanılamaz
ve yapılan sözleşmelere mesleki anlamda bağımsız çalışmayı
kısıtlayabilecek şartlar konulamaz.
İhtarlar
MADDE 27 –
(1) 28 inci maddede yer alan yetki belgesinin doğrudan iptalini
gerektiren durumların dışındaki ihlallerde, Ek-5 ve Ek-6’da
belirtilen şekilde ihtar puanları uygulanır.
(2) Bir takvim yılı içinde hafif ihlallerin ihtar puanlarının
toplamının 30’a, orta ihlallerin ihtar puanlarının toplamının 60’a
ulaşması durumunda kişi ve kurumların o yıl içinde işleyecekleri
diğer hafif ve orta ihlaller bir üst derecenin tavan puanı esas
alınarak uygulanır.
(3) İhtar gerektiren bir ihlali yalnızca bir kez işlemiş olan kişi
ve kurumların, o ihlale ilişkin ihtar puanları üç yıl sonunda, beş
yıllık sürenin sonunda vize işlemini tamamlayan kişi ve kurumların
ise ihtar puanının verilmesinin üzerinden en az bir yıl geçmiş olan
tüm ihtar puanları silinir.
Yetkilerin askıya alınması ve iptali
MADDE 28 –
(1) Bu Yönetmelik uyarınca yetkilendirilen kişi ve kurumların yetki
belgelerinin geçerliliği;
a) İhtar puanları toplamının, kişiler için 100, kurumlar için 200
puana ulaşması,
b) Denetim veya kontrollerde tespit edilen noksanlıkların
giderilmesi için verilen en fazla otuz günlük süre sonunda
noksanlıkların devam etmesi
hallerinden birinin gerçekleşmesi durumunda altı ay süreyle askıya
alınır.
(2) Yetki belgelerinin geçerliliğinin altı ay süreyle askıya
alınması işlemini gerektiren durumların tekrarı halinde bir yıl
süreyle askıya alma yaptırımı uygulanır.
(3) İş güvenliği uzmanları için yenileme eğitimine katılmamaları ve
bu eğitimi tamamlamamaları halinde bu eğitimi tamamlamalarına kadar
yetki belgelerinin geçerliliği askıya alınır.
(4) Yetki belgelerinin geçerliliği askıya alınan kişi ve kurumlar
askıya alınma süresince bu Yönetmelik kapsamındaki yetkilerini
kullanamazlar. Yetki belgesi askıya alınan kurumlar taahhüt
ettikleri hizmetleri herhangi bir ek ücret talep etmeden bir başka
eğitim kurumundan temin etmek zorundadırlar.
(5) Bu Yönetmelik uyarınca yetkilendirilen kişi ve kurumların yetki
belgelerinin geçerliliği;
a) Bakanlıkça belirlenen esaslara aykırı şekilde şube açmaları,
yetki aldığı adres veya il sınırları dışında hizmet vermeleri,
b) Sunmakla yükümlü oldukları hizmetlerin tamamını veya bir kısmını
devretmeleri,
c) Üçüncü defa yetki belgelerinin geçerliliğinin askıya alınmasını
gerektiren şartların oluşması,
ç) Yetki belgesinin amacı dışında kullanıldığının tespiti,
d) Belgesi askıda olan kişi ve kurumların bu süre içinde
faaliyetleri ile ilgili sözleşme yaptıklarının veya hizmet
vermelerinin tespiti,
hallerinden birinin varlığı halinde doğrudan iptal edilir.
(6) Yetki belgesi iptal edilen kurumlar ve bu kurumlarda kurucu veya
ortak olanlar ile eğitici belgesi sahipleri ve iş güvenliği
uzmanları beş yıl içinde tekrar yetki belgesi başvurusunda bulunamaz
ve iş güvenliği uzmanları beş yıllık sürenin sonunda bir alt sınıfta
yer alan belge sınıfı için yapılacak sınava başvuruda
bulunabilirler.
(7) Belgesinin geçerliliği askıya alınanlar ve iptal edilenlere
Genel Müdürlükçe yazılı bildirim yapılır ve internet sayfasında ilan
edilir. Belgesinin geçerliliği askıya alınan kişi ve kurumların
belgelerini tekrar kullanabilmeleri için Bakanlık onayının alınması
zorunludur.
(8) Yetki belgesinin iptali veya geçerliliğinin askıya alınması
durumunda önceden yapılan hizmet ve iş sözleşmeleri ile aday kayıt
işlemlerinden doğan hukuki sonuçlardan iptal edilen yetki belgesi
sahipleri sorumludur.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Bir üst sınıfta çalışma
GEÇİCİ MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin yayımından itibaren, (C) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı belgesine sahip olanlar üç yıl süreyle tehlikeli sınıfta
yer alan işyerlerinde, (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine
sahip olanlar dört yıl süreyle çok tehlikeli sınıfta yer alan
işyerinde iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilebilirler.
(
Mevcut eğitim kurumlarının durumları
GEÇİCİ MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmeliğin yayımından önce işyeri hekimliği ve iş güvenliği
uzmanlığı eğitim kurumu yetki belgesi almış olan kurumlar, bu
Yönetmelikte belirlenen yer ve donanımla ilgili şartları bu
Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay, diğer
şartları ise otuz gün içinde yerine getirir. Belirlenen süreler
içinde şartları yerine getirmeyen eğitim kurumlarının yetki
belgeleri iptal edilir.
Vizesi dolmuş iş güvenliği uzmanlığı belgeleri
GEÇİCİ MADDE 3 –
(1) Belge alma tarihine göre vize süresi dolmuş olan iş güvenliği
uzmanlarının belgeleri bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren
altı ay süreyle geçerlidir. Bu sürenin sonunda yenileme eğitimini
tamamlamayanların yetki belgelerinin geçerliliği söz konusu eğitimi
alana kadar askıya alınır.
(
Eğitimi tamamlayanlar
GEÇİCİ MADDE 4 –
(1) 15/8/2009 tarihli ve 27320 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimleri ile Ortak Sağlık ve Güvenlik
Birimleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmiş eğitim
kurumlarınca düzenlenen iş güvenliği uzmanlığı eğitim programlarını
tamamlayanlar bu Yönetmelik kapsamında yer alan iş güvenliği
uzmanlığı eğitimlerini tamamlamış sayılırlar ve düzenlenecek
sınavlara katılmaya hak kazanırlar. (
Yürürlük
MADDE 29 –
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 30 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
yürütür.
|