![]() |
www.bilgit.com |
|
| Genel Olarak Tüm
İşyerlerindende Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemleri 11.01.2009 |
|
|
- İŞ
GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ BELGESİ İşyerlerinde düzenlenen eğitimler belgelendirilir ve bu belgeler çalışanların özlük dosyalarında saklanır. Eğitim sonrası düzenlenecek belgede, eğitime katılan kişinin adı, soyadı, görev unvanı, eğitimin konusu, süresi, eğitimi verenin adı, soyadı, görev unvanı, imzası ve eğitimin tarihi yer alır. (Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Madde:4, 17)
- DENETİM VE GÖZETİM
İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine
uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları
mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve
sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve
güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar.
(İş Kanunu Madde:77)
- MESLEKİ EĞİTİM Onaltı yaşını doldurmamış genç işçiler ve çocuklar
ile çalıştığı işle ilgili mesleki eğitim
almamış işçiler ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılamaz.
Hangi işlerin ağır ve tehlikeli işlerden sayılacağı, kadınlarla onaltı
yaşını doldurmuş fakat onsekiz yaşını bitirmemiş genç işçilerin
hangi çeşit ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılabilecekleri Sağlık
Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca
hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.
- İLKYARDIMCI
İlkyardım Yönetmeliğinin kapsam
bölümünde belirtilen tüm kurum ve kuruluşlarda istihdam edilen her
yirmi personel için bir "İlkyardımcı"nın bulundurulması zorunludur.
Mekanik cihazların yoğun bulunduğu, yangın riski yüksek olan ve
yeraltı maden ocakları gibi kaza riski yüksek olan işyerlerinde her
on personel için bir "İlkyardımcı"nın bulundurulması zorunludur.
- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULU Sanayiden sayılan, devamlı olarak en az 50 işçi çalışan ve altı aydan fazla sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde her işveren bir iş sağlığı ve güvenliği kurulu kurmakla yükümlüdür. İşçi sayısının tespitinde işyerinde çalışan işçilerin tamamı dikkate alınır. İşverene bağlı, fabrika, müessese, işletme veya işletmeler grubu gibi birden çok işyeri bulunduğu hallerde elliden fazla işçi çalıştıran her bir işyerinde ayrı ayrı birer iş sağlığı ve güvenliği kurulu kurulur.
İşverenler iş sağlığı ve güvenliği kurullarınca iş sağlığı ve
güvenliği mevzuatına uygun olarak verilen kararları uygulamakla
yükümlüdürler. İş sağlığı ve güvenliği kurulları aşağıda belirtilen kişilerden oluşur. a) İşveren veya işveren vekili, b) İş güvenliği uzmanı olan mühendis veya teknik elemanı, c) İşyeri hekimi, d) İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi, e) Varsa sivil savunma uzmanı, f) İşyerinde görevli formen, ustabaşı veya usta, g) İşyerinde bulunan sendika temsilcilerinin kendi aralarında seçecekleri kişi, işyerinde sendika temsilcisi yoksa o işyerindeki işçilerin yarıdan fazlasının katılacağı toplantıda açık oyla seçilecek işçi, h) Sağlık ve güvenlik işçi temsilcisi. Kurulun başkanı işveren veya işveren vekili, kurulun sekreteri ise bu maddenin (b) bendinde sözü edilen kişidir. Bu maddenin (b), (c), (d), (e) bentlerinde gösterilen üyeler işveren veya işveren vekili tarafından atanırlar. Bu maddenin (f) bendinde belirtilen üye o işyerindeki formen, ustabaşı veya ustaların yarıdan fazlasının katılacağı toplantıda açık oyla seçilen kişidir. Bu maddenin (f) ve (g) bentlerinde sözü geçen kurul üyelerinin aynı usullerle yedekleri seçilir. (İş Kanunu Madde:80,
İş Sağlığı ve Güvenliği
Kurulları Hakkında Yönetmelik Madde:4, 5)
- İŞYERİ SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ
İşverenler, devamlı olarak en az elli işçi
çalıştırdıkları işyerlerinde alınması gereken iş sağlığı ve
güvenliği önlemlerinin belirlenmesi ve uygulanmasının izlenmesi, iş
kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesi, işçilerin ilk yardım ve
acil tedavi ile koruyucu sağlık ve güvenlik hizmetlerinin
yürütülmesi amacıyla, işyerindeki işçi sayısı, işyerinin niteliği ve
işin tehlike sınıf ve derecesine göre İşyeri sağlık ve güvenlik
birimi oluşturmakla yükümlüdürler.
Sağlık birimi, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülebilmesine ve çalışacak personel sayısına yetecek büyüklükte, kolay ulaşılabilir, tercihen tek katlı bir binada veya kurulacağı binanın giriş katında olmalıdır. Sağlık birimi; en az bir muayene odası, bir müdahale odası, bir yardımcı sağlık personeli odası ile bekleme odasından oluşur. Sağlık biriminde yeterli aydınlatma, havalandırma, ısıtma, soğuk ve sıcak su tesisatı bulunmalı, sağlık biriminin tabanı kolay temizlenebilen ve yıkanabilen nitelikte olmalıdır. Sağlık birimi Ek-1de belirtilen araç ve gereçler ile donatılır.
(İş Kanunu Madde:81/a,
İşyeri Sağlık Birimleri ve İşyeri Hekimlerinin Görevleri ile Çalışma
Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Madde:5, 7)
- İŞYERİ HEKİMİ- SAĞLIK
PERSONELİ
İşverenler, devamlı olarak en az elli işçi
çalıştırdıkları işyerlerinde alınması gereken iş sağlığı ve
güvenliği önlemlerinin belirlenmesi ve uygulanmasının izlenmesi, iş
kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesi, işçilerin ilk yardım ve
acil tedavi ile koruyucu sağlık ve güvenlik hizmetlerinin
yürütülmesi amacıyla, işyerindeki işçi sayısı, işyerinin niteliği ve
işin tehlike sınıf ve derecesine göre; bir veya birden fazla işyeri
hekimi ile gereğinde diğer sağlık personelini görevlendirmekle
yükümlüdürler.
İşyeri sağlık ve güvenlik biriminde görevlendirilecek
işyeri hekimleri, iş güvenliği uzmanları ve işverence
görevlendirilecek diğer personelin nitelikleri, sayısı, işe
alınmaları, görev, yetki ve sorumlulukları, çalışma şartları,
eğitimleri ve belgelendirilmeleri, görevlerini nasıl yürütecekleri,
işyerinde kurulacak sağlık ve güvenlik birimleri ile ortak sağlık ve
güvenlik birimlerinin nitelikleri, ortak sağlık ve güvenlik
birimlerinden hizmet alınmasına ilişkin hususlar ile bu birimlerde
bulunması gereken personel, araç, gereç ve teçhizat,
görevlendirilecek personelin eğitim ve nitelikleri
Sağlık Bakanlığı, Türk Tabipleri Birliği ve Türk Mimar
Mühendis Odaları Birliğinin görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
(İş Kanunu Madde:81/b)
- HEMŞİRE-SAĞLIK ELEMANI Sağlık biriminde; en az bir işyeri hekimi ile birlikte en az bir işyeri hemşiresi veya sağlık memuru görevlendirilmesi zorunludur. Sağlık birimi, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülebilmesine ve çalışacak personel sayısına yetecek büyüklükte, kolay ulaşılabilir, tercihen tek katlı bir binada veya kurulacağı binanın giriş katında olmalıdır. Sağlık birimi; en az bir muayene odası, bir müdahale odası, bir yardımcı sağlık personeli odası ile bekleme odasından oluşur. Sağlık biriminde yeterli aydınlatma, havalandırma, ısıtma, soğuk ve sıcak su tesisatı bulunmalı, sağlık biriminin tabanı kolay temizlenebilen ve yıkanabilen nitelikte olmalıdır. Sağlık birimi Ek-1de belirtilen araç ve gereçler ile donatılır. Nitelikleri dolayısıyla devamlı çalışma yapılan
işyerlerinde sağlık birimleri çalışma süresince açık bulundurulur ve
en az bir işyeri hemşiresi veya sağlık memuru görevlendirilir.
Normal çalışma süresi dışında kalan vardiya çalışmalarında bu
personelin sağlanamadığı hallerde, sağlık biriminde ilkyardım kursu
görmüş en az bir eleman görevlendirilir. (İş Kanunu Madde:81/b,
İşyeri Sağlık Birimleri ve
İşyeri Hekimlerinin Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hak.
Yönetmelik Madde:7)
- İŞ GÜVENLİĞİ MÜHENDİSİ
İşverenler, devamlı olarak en az elli işçi
çalıştırdıkları işyerlerinde alınması gereken iş sağlığı ve
güvenliği önlemlerinin belirlenmesi ve uygulanmasının izlenmesi, iş
kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesi, işçilerin ilk yardım ve
acil tedavi ile koruyucu sağlık ve güvenlik hizmetlerinin
yürütülmesi amacıyla, işyerindeki işçi sayısı, işyerinin niteliği ve
işin tehlike sınıf ve derecesine göre; sanayiden sayılan işlerde iş
güvenliği uzmanı olan bir veya birden fazla mühendis veya teknik
elemanı görevlendirmekle yükümlüdürler.
İşverenler, bu yükümlülüklerinin tamamını veya bir
kısmını, bünyesinde çalıştırdığı ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılacak yönetmelikte belirtilen vasıflara sahip personel ile
yerine getirebileceği gibi, işletme dışında kurulu ortak sağlık ve
güvenlik birimlerinden hizmet alarak da yerine getirebilir. Bu
şekilde hizmet alınması işverenin sorumluklarını ortadan kaldırmaz.
(İş Kanunu Madde:81/c)
- PERİYODİK SAĞLIK KONTROLÜ:
- AĞIR VE TEHLİKELİ İŞLERDE RAPOR
Ağır ve tehlikeli işlerde çalışacak işçilerin işe girişinde veya
işin devamı süresince en az yılda bir, bedence bu işlere elverişli
ve dayanıklı oldukları işyeri hekimi, işçi sağlığı dispanserleri,
bunların bulunmadığı yerlerde sırası ile en yakın Sosyal Sigortalar
Kurumu, sağlık ocağı,
hükümet veya belediye hekimleri tarafından verilmiş muayene
raporları olmadıkça, bu gibilerin işe alınmaları veya işte
çalıştırılmaları yasaktır. Sosyal Sigortalar Kurumu işe ilk giriş
muayenesini yapmaktan kaçınamaz. İşyeri hekimi tarafından verilen
rapora itiraz halinde, işçi en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu
hastanesi sağlık kurulunca muayeneye tabi tutulur, verilen rapor
kesindir. Yetkili memurlar isteyince, bu raporları işveren
kendilerine göstermek zorundadır. Bu raporlar damga vergisi ve her
çeşit resim ve harçtan muaftır.
Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı tarafından belirlenen Ağır ve Tehlikeli İşlerde
Çalışacaklara Ait İşe Giriş / Periyodik Muayene Formu örneği EK-II
de verilmiştir.
(İş Kanunu Madde:86, Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği
Madde:5-Ek-II)
- ON SEKİZ YAŞINDAN KÜÇÜKLER
İÇİN RAPOR
Ondört yaşından onsekiz yaşına kadar (onsekiz dahil) çocuk ve genç
işçilerin işe alınmalarından önce işyeri hekimi, işçi sağlığı
dispanserleri, bunların bulunmadığı yerlerde sırası ile en yakın
Sosyal Sigortalar Kurumu, sağlık ocağı, hükümet veya belediye
hekimlerine muayene ettirilerek işin niteliğine ve şartlarına göre
vücut yapılarının dayanıklı olduğunun raporla belirtilmesi ve
bunların onsekiz yaşını dolduruncaya kadar altı ayda bir defa aynı
şekilde doktor muayenesinden geçirilerek bu işte çalışmaya
devamlarına bir sakınca olup olmadığının kontrol ettirilmesi ve
bütün bu raporların işyerinde saklanarak yetkili memurların isteği
üzerine kendilerine gösterilmesi zorunludur. Sosyal Sigortalar
Kurumu işe ilk giriş muayenesini yapmaktan kaçınamaz.
Birinci fıkrada yazılı hekimlerce verilen rapora itiraz halinde,
işçi en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu hastanesi sağlık kurulunca
muayeneye tabi tutulur, verilen rapor kesindir.
Bu raporlar damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır.
(İş Kanunu Madde:87, Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği
Madde:5-Ek-II)
- İŞÇİ ÖZLÜK DOSYASI
İşveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler.
İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerinin yanında, bu Kanun ve
diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve
kayıtları saklamak ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve
mercilere göstermek zorundadır.
İşveren, işçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kuralları ve
hukuka uygun olarak kullanmak ve gizli kalmasında işçinin haklı
çıkarı bulunan bilgileri açıklamamakla yükümlüdür. (İş Kanunu
Madde:75)
-
BİNALARIN YAPISI VE DAYANIKLILIĞI İşyeri binaları yapılan işin özelliğine uygun ve yeterli sağlamlıkta inşa edilmiş olacaktır. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:2)
-
ELEKTRİK TESİSATININ BAKIMI
- ETANŞ LAMBA
- KÜÇÜK GERİLİM KULLANMA Elektrik tesisatı yangın veya patlama tehlikesi yaratmayacak şekilde projelendirilip tesis edilecek ve çalışanlar doğrudan veya dolaylı temas sonucu kaza riskine karşı korunacaktır. Elektrik tesisatı ve koruyucu cihazlar kullanılan voltaja, ortam şartlarına ve yürürlükteki mevzuata uygun olacak, yetkili kişiler tarafından işletilecektir. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:3)
- ELEKTRİK TESİSATI KONTROLÜ VE TOPRAKLAMA ÖLÇÜM RAPORU Elektrik tesisatı ve koruyucu cihazlar kullanılan voltaja, ortam şartlarına ve yürürlükteki mevzuata uygun olacak, yetkili kişiler tarafından işletilecektir.
Bir topraklama sisteminin saha uygulama ve denetleme planı
bulunmalıdır. Bu plan üzerinde; topraklayıcıların yerleri,
çeşitleri, boyutları, topraklama için kullanılan malzemeler, gömülme
derinlikleri, topraklayıcıların düzenlenme biçimleri, topraklama
iletkenlerinin cinsi, topraklama iletkenlerinin bağlantılarına
ilişkin detaylar, ölçmelerin yapılabileceği ayırma noktaları, başka
topraklayıcılar ile bağlantı yerleri, topraklamalara ilişkin direnç
değerleri, dokunma gerilimleri, topraklamanın yapıldığı tarih,
ölçmeyi yapan elektrik mühendisi (Adı soyadı, Ünvanı, Oda kayıt no
vb) gösterilmelidir. Topraklama tesislerinin muayene, ölçme ve denetleme periyotları; Sanayi tesisleri ve ticaret merkezleri için bir yılı, sabit olmayan ve yer değiştirebilen işletme elemanları için 6 ayı aşamaz. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:3, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği Madde:10, Ek-P)
- ELEKTRİK TESİSATININ PERİYODİK KONTROLÜ: Elektrik tesisatı ve koruyucu cihazlar kullanılan voltaja, ortam şartlarına ve yürürlükteki mevzuata uygun olacak, yetkili kişiler tarafından işletilecektir. Aydınlatma devresi de dâhil olmak üzere bütün elektrik tesisatı bir yılı geçmeyen süreler içinde muntazaman ehliyetli elemanlar tarafından kontrol ve bakıma tabi tutulacaktır. (Parlayıcı Patlayıcı Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerleri ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük Madde:40)
- ACİL
ÇIKIŞ YOLLARI VE KAPILARI Acil çıkış yolları ve kapıları doğrudan dışarıya veya güvenli bir alana açılacak ve çıkışı önleyecek hiçbir engel bulunmayacaktır. Herhangi bir tehlike durumunda, tüm çalışanların işyerini derhal ve güvenli bir şekilde terk etmeleri mümkün olacaktır. İşyerinde yeterli sayıda kaçış yolu ve acil çıkış kapıları bulunacaktır. Acil çıkış kapıları dışarıya doğru açılacaktır. Acil çıkış kapısı olarak raylı veya döner kapılar kullanılmayacaktır. Acil çıkış kapıları, acil durumlarda çalışanların hemen ve kolayca açabilecekleri şekilde olacaktır. Acil çıkış yolları ve kapıları Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenmiş olacaktır. İşaretler uygun yerlere konulacak ve kalıcı olacaktır. Acil çıkış kapıları kilitli veya bağlı olmayacaktır. Acil çıkış yolları ve kapıları ile buralara açılan yol ve kapılarda çıkışı zorlaştıracak hiçbir engel bulunmayacaktır. Aydınlatılması gereken acil çıkış yolları ve kapılarında elektrik kesilmesi halinde yeterli aydınlatmayı sağlayacak yedek aydınlatma sistemi bulunacaktır. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:4)
-YANGIN SÖNDÜRME EKİPMANI
- YANGIN
ALARM SİSTEMİ
- YANGIN İÇİN BASINÇLI SU
- YANGIN HORTUMLARI İşyerinin büyüklüğüne, yapılan işin özelliğine, kullanılan maddelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerine ve çalışanların sayısına göre işyerinde etkili ve yeterli yangın söndürme ekipmanı ile gerektiğinde yangın dedektörleri ve alarm sistemleri bulunacaktır. Yangın söndürme ekipmanı kolay kullanılır olacak, görünür ve kolay erişilir yerlere konulacak, önlerinde engel bulunmayacaktır. Yangın söndürme ekipmanı ve bulunduğu yerler Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenecek, işaretler uygun yerlere konulacak ve kalıcı olacaktır. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:5)
- YANGIN SÖNDÜRME CİHAZI PERİYODİK KONTROLÜ: Tehlikeleri önleyecek veya yok edecek güvenlik ekipmanı ile araç-gereçlerinin ve özellikle bunlardan Ek-I ve Ek-II’de belirtilenlerin düzenli bakım ve kontrolü yapılacaktır.
Seyyar yangın söndürme cihazları, en az 6 ayda bir defa kontrol
edilecek ve kontrol tarihleri, cihazlar üzerine yazılacaktır.
Köpüklü tip (Sodyum bikarbonat - asitli) yangın söndürme
cihazları, en az senede bir defa tamamen boşaltılıp yeniden
doldurulacaktır. Karbondioksitli, bikarbonat tozlu, karbon
tetraklorürlü ve benzeri kimyasal maddeli yangın söndürme cihazları,
kullanılıştan sonra derhal yeniden doldurulacaktır.
(İşçi
Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:128) -
HAVALANDIRMA Kapalı işyerlerinde çalışma şekline ve çalışanların yaptıkları işe göre, ihtiyaç duyacakları yeterli temiz hava bulunması sağlanacaktır. Cebri havalandırma sistemi kullanıldığında sistemin her zaman çalışır durumda olması sağlanacaktır. Havalandırma sisteminin çalışmaması, çalışanların sağlığı yönünden tehlikeli ise arızayı bildiren uyarı sistemi bulunacaktır. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:6) - ORTAM
SICAKLIĞI Çalışılan ortamın sıcaklığı çalışma şekline ve çalışanların harcadıkları güce uygun olacaktır. Dinlenme yerleri, soyunma yerleri, duş ve tuvaletler, bekleme yerleri, yemekhaneler, kantinler ve ilk yardım odaları kullanım amacına göre yeterli sıcaklıkta olacaktır. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:7)
AYDINLATMA İşyerlerinin gün ışığıyla yeter derecede aydınlatılmış olması esastır. İşin konusu veya işyerinin inşa tarzı nedeniyle gün ışığından yeterince yararlanılamayan hallerde yahut gece çalışmalarında, suni ışıkla uygun ve yeterli aydınlatma sağlanacaktır. Aydınlatma sistemindeki herhangi bir arızanın çalışanlar için risk oluşturabileceği yerlerde acil ve yeterli aydınlatmayı sağlayacak yedek aydınlatma sistemi bulunacaktır. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:8)
- İŞYERİ
TABANI, DUVARLARI, TAVANI VE ÇATISI İşyerlerinde, taban döşeme ve kaplamaları sağlam, kuru ve mümkün olduğu kadar düz ve kaymaz bir şekilde olacak, tehlikeli eğimler, çukurlar ve engeller bulunmayacaktır. İşyerinde yapılan işin niteliği ve çalışanların yaptıkları iş dikkate alınarak işyeri uygun şekilde bölümlere ayrılacaktır. İşyerlerinde, taban döşeme ve kaplamaları, duvarlar ve tavan, uygun hijyen şartlarını sağlayacak şekilde temizlemeye elverişli malzemeden yapılmış olacaktır. İşyeri binaları, avlular, geçitler, yollar veya benzeri yerlerde bulunan saydam veya yarı saydam duvarlar ile özellikle camlı bölmeler; güvenli malzemeden yapılmış olacak, açık bir şekilde işaretlenecek veya çarpma ve kırılmaya karşı uygun şekilde korunacaktır. Yeterli sağlamlıkta olmayan çatılara çıkılmasına ve buralarda çalışılmasına, güvenli çalışmayı sağlayacak ekipman olmadan izin verilmeyecektir. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:9)
- KAPILAR
VE GİRİŞLER - RAYLI
KAPILARDA GÜVENLİK Kapılar ve girişlerin yeri, sayısı ve boyutları ile yapıldıkları malzemeler, kullanıldıkları odalara, alanlara, kullanım amaçlarına ve çalışanların rahatça girip çıkmalarına uygun olacaktır. Saydam kapıların üzeri kolayca görünür şekilde işaretlenmiş olacaktır. Her iki yöne açılabilen kapılar saydam malzemeden yapılacak veya karşı tarafın görülmesini sağlayan saydam kısımları bulunacaktır. Saydam veya yarı saydam kapıların yüzeyleri çalışanlar için tehlike yaratmayacak ve güvenli malzemeden yapılmış olacak veya kırılmalara karşı korunmuş olacaktır. Raylı kapılarda raydan çıkmayı ve devrilmeyi önleyecek güvenlik sistemi bulunacaktır. Yukarı doğru açılan kapılarda aşağı düşmeyi önleyecek güvenlik sistemi bulunacaktır. Kaçış yollarında bulunan kapılar uygun şekilde işaretlenecektir. Bu kapılar yardım almaksızın her zaman ve her durumda içeriden açılabilir özellikte olacaktır. Araçların geçtiği geçit ve kapılar yayaların geçişi için güvenli değilse bu mahallerde yayalar için ayrı geçiş kapıları bulunacaktır. Bu kapılar açıkça işaretlenecek ve önlerinde hiçbir engel bulunmayacaktır. Mekanik kapılar işçiler için kaza riski taşımayacak şekilde çalışacaktır. Bu kapılarda kolay fark edilebilir ve ulaşılabilir, acil durdurma cihazları bulunacak ve herhangi bir güç kesilmesinde otomatik olarak açılır olmaması durumunda kapılar el ile de açılabilecektir. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:11) - YÜKLEME
YERİ VE RAMPALAR Yükleme rampaları işçilerin düşmesini önleyecek şekilde güvenli olacaktır. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:14) - ÇALIŞMA
YERİNDE HAREKET SERBESTLİĞİ Çalışma yerinin taban alanı, yüksekliği ve hava hacmi, işçilerin rahat çalışmaları, sağlık ve güvenliklerini riske atmadan işlerini yürütebilmeleri için yeterli olacaktır. İşçinin işini yaptığı yerde rahat hareket edebilmesi için yeterli serbest alan bulunacaktır. İşin özelliği nedeniyle bu mümkün değilse çalışma yerinin yanında serbest hareket edeceği alan olacaktır. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:15)
- İSTİFLEME Çalışma yerinin taban alanı, yüksekliği ve hava hacmi, işçilerin rahat çalışmaları, sağlık ve güvenliklerini riske atmadan işlerini yürütebilmeleri için yeterli olacaktır.
İşyerlerinde malzemeler, aydınlatmayı engellemeyecek, makina ve
tesisatın çalışmasını güçleştirmeyecek, geçitlerde gidiş ve gelişi
aksatmayacak ve yangın söndürme tesisatının kullanılma ve
çalışmasını engellemeyecek ve devrilmeyecek şekilde ve ağırlıklarına
dayanacak taban üzerine ve ancak -
DİNLENME YERLERİ Yapılan işin özelliği nedeniyle çalışanların sağlığı ve güvenliği açısından gerekli hallerde veya 10 ve daha fazla işçinin çalıştığı işyerlerinde, uygun bir dinlenme odası veya dinlenme alanı sağlanacaktır. İş aralarında uygun dinlenme imkanı bulunan büro ve benzeri işlerde ayrıca dinlenme yeri aranmaz. Dinlenme odalarında ve dinlenme alanlarında arkalıklı sandalyeler ve masalar bulunacaktır. Dinlenme yerlerinde sigara içmeyenleri sigara dumanından korumak üzere gerekli düzenleme yapılacaktır. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:16)
- SOYUNMA
YERLERİ ELBİSE DOLAPLARI – DUŞ - TUVALET VE LAVABOLAR İş elbisesi giyme zorunluluğu olan işçiler için uygun soyunma yerleri sağlanacak, işçilerden soyunma yerleri dışındaki yerlerde üstlerini değiştirmelerine izin verilmeyecektir. Soyunma yerleri kolayca ulaşılabilir ve yeterli kapasitede olacaktır. Soyunma odalarında her işçi için çalışma saatleri içinde elbiselerini koyabilecekleri kilitli dolaplar bulunacaktır. Nemli, tozlu, kirli ve benzeri işlerde veya tehlikeli maddelerle çalışılan yerlerde, iş elbiseleri ile harici elbiselerin ayrı yerlerde saklanabilmesi için, elbise dolapları yan yana iki bölmeli olacak veya iki ayrı elbise dolabı verilecektir. Kadın ve erkek işçiler için ayrı soyunma yerleri sağlanacaktır. Yapılan işin özelliğine göre gerekli durumlarda işçiler için duş tesisleri yapılacak yeterli sayıda lavabo ve tuvalet bulunacaktır. Duş ve lavabolarda akarsu bulunacak, gerektiğinde akar sıcak su da sağlanacaktır. Duş ve tuvaletler erkek ve kadın işçiler için ayrı ayrı olacaktır. Duş veya lavaboların soyunma yerlerinden ayrı yerlerde bulunması durumunda, duş ve lavabolar ile soyunma yerleri arasında kolay bağlantı sağlanacaktır. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:18)
- SOYUNMA
YERLERİNDE SIRA SANDALYE İşçilerin soyunma yerlerinde soyunup giyinmelerini kolaylaştırmak için sıra-sandalye veya bank yoktur. Soyunma yerlerinde işçiler için sıra, sandalye, tabure ve benzeri eşya bulundurulacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:42) - İLK
YARDIM ODALARI İşyerinin büyüklüğü, yapılan işin niteliği ve kaza riskine göre işyerinde bir yada daha fazla ilk yardım odası bulunacaktır. İlk yardım odaları yeterli ilk yardım malzeme ve ekipmanı ile teçhiz edilecek ve sedyeler kolay erişilebilir yerlerde bulundurulacaktır. Buralar Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliğine uygun şekilde işaretlenecektir. Ayrıca, çalışma koşullarının gerektirdiği her yerde ilkyardım ekipmanı bulundurulacaktır. Bu ekipman uygun şekilde işaretlenecek ve kolay erişilebilir yerlerde bulundurulacaktır. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:19) - İLK
YARDIM EKİPMANI İşyerinde yeterli ilk yardım ekipmanı bulundurulacaktır. İlkyardım ekipmanı kolayca erişilebilir yerlerde olacak ve uygun şekilde işaretlenecektir. (İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik Ek-I Madde:19) - İŞ
EKİPMANININ UYGUNLUĞU İşveren, işyerinde kullanılacak iş ekipmanının yapılacak işe uygun olması ve bu ekipmanın işçilerin sağlık ve güvenliğine zarar vermemesi için gerekli tüm tedbirleri alacaktır. İşveren: a) İş ekipmanını seçerken işyerindeki özel çalışma şartlarını, sağlık ve güvenlik yönünden tehlikeleri göz önünde bulundurarak, bu ekipmanın kullanımının ek bir tehlike oluşturmamasına dikkat edecektir. b) İş ekipmanının, çalışanların sağlık ve
güvenliği yönünden tamamen tehlikesiz olması sağlanamıyorsa, riski
en aza indirecek uygun önlemleri alacaktır.
(İş Ekipmanlarının
Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Madde:5)
- SOĞUK HAVA DEPOSUNA ZİL
- SOĞUK HAVA DEPOLARINDAKİ KAPI KOLLARI
Gerekli güvenlik tedbirleri alınmış bulunmadıkça, kuru buz depoları
içerisine hiç kimse girmeyecektir. Deponun içinde işçi bulunduğunun
anlaşılması için depolarda içeriden kumanda edilen zil veya kırmızı
ışık ve elektrik cereyanı kesilmesi halinde kullanılmak üzere uygun
bulunacak diğer haberleşme tertibatı yapılmış ve kullanılma
şekilleri belirtilmiş olacaktır.
(Par. Pat. Teh. ve Zararlı Mad. Çal. İşyerleri ve İşlerde Alınacak
Ted. Hak. Tüz. Madde:193) - İŞ
EKİPMANININ KONTROLÜ (Genel) İşyerinde kullanılan iş ekipmanlarının (kompresör, buhar kazanı, sıcak su kazanı, kaldırma araçları, basınçlı kaplar, hidrofor vb.) kontrolü yapılmamıştır. İş ekipmanının güvenliğinin kurulma şartlarına
bağlı olduğu durumlarda, ekipmanın kurulmasından sonra ve ilk defa
kullanılmadan önce ve her yer değişikliğinde uzman kişiler
tarafından kontrolü yapılacak, doğru kurulduğu ve güvenli şekilde
çalıştığını gösteren belge düzenlenecektir. (İş
Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
Madde:7)
-
KALDIRMA ARAÇLARININ KONTROLÜ
Kaldırma makinaları ve araçları her çalışmaya başlamadan önce,
operatörleri tarafından kontrol edilecek ve çelik halatlar,
zincirler, kancalar, sapanlar, kasnaklar, frenler ve otomatik
durdurucular, yetkili teknik bir eleman tarafından üç ayda bir
bütünüyle kontrol edilecek ve bir kontrol belgesi düzenlenerek
işyerindeki özel dosyasında saklanacaktır.
(İşçi
Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde: 378)
- VİNÇLERİN TEST YÜKÜ:
Kaldırma makinaları,kabul edilen en ağır yükün en az 1,5 katını,
etkili ve güvenli bir şekilde kaldıracak ve askıda tutabilecek güçte
olacak ve bunların bu yüke dayanıklı ve yeterli yük frenleri
bulunacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde: 376)
- KOMPRESÖRÜN PERİYODİK KONTROLÜ:
Kompresörlerin güvenlikle çalışmalarını sağlamak üzere;
kompresörlerin montajından sonra ve çalıştırılmasından önce,
kompresörler üzerinde yapılacak değişiklik ve büyük onarımlardan
sonra, periyodik olarak yılda bir defa uzman kişiler tarafından
kontrolü yapılacak, doğru kurulduğu ve güvenli şekilde çalıştığını
gösteren belge düzenlenecektir.
Kompresörlerin her kademesinde basınç deneyi, o kademede müsaade
edilen en yüksek basıncının 1,5 katı ile yapılacaktır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:244)
- BASINÇLI KAPLARIN PERİYODİK KONTROLÜ: Basınçlı kapların kontrol ve deneyleri, uzman kişiler tarafından, imalinin bitiminden sonra ve monte edilip kullanılmaya başlanmadan önce, veya yapılan değişiklik ve büyük onarımlardan sonra, en az üç ay kullanılmayıp yeniden servise girmeleri halinde ise tekrar kullanmaya başlanmadan önce ve herhalde periyodik olarak yılda bir yapılır. Kontrol ve deney sonuçları, düzenlenecek bir raporda belirtilir ve bu raporlar işyerlerinde saklanır. (İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:223)
- KAZANLARIN PERİYODİK KONTROLÜ:
Buhar ve sıcak su kazanlarının; imalinin bitiminde, monte edilip
kullanılmaya başlamadan önce, kazanlarda yapılan değişiklik veya
onarım veya revizyonlardan sonra, yılda bir periyodik olarak ve en
az üç ay kullanılmayıp yeniden servise girmeden önce, uzman kişiler
tarafından kontrolü yapılacak, doğru kurulduğu ve güvenli şekilde
çalıştığını gösteren belge düzenlenecektir.
(İşçi
Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:207)
- ASANSÖRÜN KONTROL BELGESİ:
İşyerlerinde kullanılacak insan ve yük asansörlerinin, yürürlükteki
mevzuatın ve tekniğin öngördüğü şekilde imal ve inşa edilerek
kurulması ve bakımlarının yapılması şarttır.
Asansörlerin imali, inşası, kurulması, muayene ve bakımı, bu işlerin
fenni, teknik ve kanuni sorumluluğunu taşıyabilecek nitelik ve
ehliyeti bulunduğu uzman kişilere yaptırılacaktır.
Her işveren, asansörlere ait kullanma iznini ve periyodik muayene
raporlarını, işyerinde bulundurmak ve denetlemeye yetkili makam ve
memurların her isteyişinde göstermek zorundadır.
(İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği
Tüzüğü Madde:25)
- HİDROFORUN KONTROLÜ:
Hidroforun periyodik kontrolü yapılmamıştır. Basınçlı kapların
kontrol ve deneyleri, ehliyeti Hükümet veya mahalli idarelerce kabul
edilen teknik elamanlar tarafından, periyodik olarak yılda bir kez
yapılacak ve düzenlenen rapor işyerinde hazır bulundurulacaktır.
(İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:223)
- G SINIFI SÜRÜCÜ BELGESİ İş ekipmanı, sadece o ekipmanı kullanmak üzere görevlendirilen ehil kişilerce kullanılacaktır.
Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından
karayollarında sürülmesi (işletme içerisindeki yollar ve alanlar
dahil) ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır. İş makinası türünden
motorlu araçları kullanacakların “G” Sınıfı Sürücü Belgesi almaları
gerekir.
G sınıfı sürücü
belgesi kapsamındaki iş makinelerinin sürücülerinin ve
operatörlerinin eğitimleri ve eğitimde başarılı olanların sınav
başarı belgeleri Milli Eğitim Bakanlığınca veya Milli Eğitim
Bakanlığınca yetkilendirilen kurumlarca verilir. Bu kurumların
işleyişine ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak öğretim
programları Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenir.
Sertifikalar, trafik kuruluşunca sınıfına uygun sürücü belgeleri ile
değiştirilmedikçe sahiplerine karayolunda araç kullanma yetkisi
vermez. (İş
Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
Madde:8,
Karayolları Trafik Kanunu Madde:36, 38, 42)
- OPERATÖR BELGESİ İş ekipmanını kullanmakla görevli işçilere, bunların kullanımından kaynaklanabilecek riskler ve bunlardan kaçınma yollarını da içeren yeterli eğitim verilecektir.
İş makinelerinin
sürücülerinin ve operatörlerinin eğitimleri ve eğitimde başarılı
olanların sınav başarı belgeleri Milli Eğitim Bakanlığınca veya
Milli Eğitim Bakanlığınca yetkilendirilen kurumlarca verilir. Bu
kurumların işleyişine ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak
öğretim programları Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenir.
(İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik
Şartları Yönetmeliği Madde:11/a, İş Makinelerini Kullanacak Olanlara
Verilecek, İş Makineleri Kullanma Sertifikası (Operatörlük Belgesi)
İle İlgili Esaslar Madde:1)
- KAZANCI EHLİYETİ
İş ekipmanı, sadece o ekipmanı kullanmak üzere görevlendirilen ehil
kişilerce kullanılacaktır. (İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
Madde:8)
-KAZAN KULLANMA TALİMATNAMESİ
İşveren, iş ekipmanları ve
bunların kullanımına ilişkin olarak işçilerin bilgilendirilmesinde
aşağıda belirtilen hususlara uymakla yükümlüdür:
İşçilere kullandıkları iş ekipmanı ve kullanımına ilişkin yeterli
bilgi ve uygun olması halinde yazılı talimat verilecektir. Bu
talimat, üretici tarafından ekipmanla birlikte verilen kullanım
kılavuzu dikkate alınarak hazırlanacaktır.
Bu bilgiler ve yazılı talimatlar en az; 1) İş ekipmanının kullanım
koşulları, 2) İş ekipmanında öngörülen anormal durumlar, 3) İş
ekipmanının önceki kullanım deneyiminden elde edilen sonuçlar, ile
ilgili bilgileri içerecektir.
İşçiler, kendileri kullanmasalar bile çalışma alanında veya
işyerinde bulunan iş ekipmanlarının kendilerini etkileyebilecek
tehlikelerinden ve iş ekipmanı üzerinde yapılacak değişikliklerden
kaynaklanabilecek tehlikelerden haberdar edilecektir. Bu bilgiler ve
yazılı talimatlar, ilgili işçilerin anlayabileceği şekilde
olacaktır.
(İş
Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
Madde:10)
- İŞYERİ DÜZENİ – İŞ SAĞLIĞI VE ERGONOMİ Asgari sağlık ve güvenlik gereklerinin uygulanmasında, işçilerin iş ekipmanı kullanımı sırasındaki duruş pozisyonları ve çalışma şekilleri ile ergonomi prensipleri işverence tam olarak dikkate alınacaktır.
(İş
Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
Madde:9)
- TÜM EKİPMANI DURDURMA SİSTEMİ – ACİL DURDURMA SİSTEMİ: Bütün iş ekipmanlarında, ekipmanı tümüyle ve güvenli bir şekilde durdurabilecek bir sistem bulunacaktır. Her bir çalışma yerinde, tehlikenin durumuna göre, iş ekipmanının tamamını veya bir kısmını durdurabilecek ve bu ekipmanın güvenli bir durumda kalmasını sağlayacak kumanda sistemi bulunacaktır. İş ekipmanlarının durdurma sistemleri, çalıştırma sistemlerine göre öncelikli olacaktır. İş ekipmanı veya tehlikeli kısımları durdurulduğunda, bunları harekete geçiren enerji de kesilmiş olacaktır. İş ekipmanının tehlikesi ve normal durma süresinin gerektirmesi halinde iş ekipmanında acil durdurma sistemi bulunacaktır.
(İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik
Şartları Yönetmeliği Ek-I Madde:2/3, 2/4)
- PEDAL KORUYUCUSU
Ayak pedalı ile çalışan preslerde pedal koruyucusu yoktur.
Ayak pedalı ile çalışan makina ve tezgahların pedalları üzerinde bir
koruyucu bulunacaktır. (İş
Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
Ek-I.2.1)
- KALINLIK MAKİNASINA KORUYUCU:
- TORNA TEZGAHINDA SİPERLİK
- PARAVANA: Parça fırlaması veya düşmesi riski taşıyan iş
ekipmanları, bu riskleri ortadan kaldıracak uygun güvenlik tertibatı
ile donatılacaktır. (İş
Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
Ek-I.2.5)
- ZIMPARA TAŞINA KORUYUCU
- BANT KOPMASINA KARŞI KORUYUCU İşçilerin sağlık ve güvenliği açısından önemli
bir tehlike oluşturabilecek, iş ekipmanının parçalarının kırılması,
kopması veya dağılması riskine karşı uygun koruma önlemleri
alınacaktır. (İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik
Şartları Yönetmeliği Ek-I Madde:2/7)
- İŞ EKİPMANLARI KAYIŞ-KASNAK KAPLİN KORUYUCULARI
- BANT ALTI SİLİNDİRLERE KORUYUCU
- KLİMA SANTRALLARI ANA FANLARINA KORUYUCU - GİYOTİN MAKASTA KORUYUCU
- ŞERİT TESTEREDE KASNAK KORUYUCUSU İş ekipmanının hareketli parçalarıyla mekanik temas riskinin kazaya yol açabileceği hallerde; iş ekipmanı, tehlikeli bölgeye ulaşmayı önleyecek veya bu bölgeye ulaşılmadan önce hareketli parçaların durdurulmasını sağlayacak uygun koruyucular veya koruma donanımı ile donatılacaktır. Koruyucular ve koruma donanımı: sağlam yapıda olacak, ilave tehlike yaratmayacak, kolayca yerinden çıkarılmayacak veya etkisiz hale getirilemeyecek şekilde olacak, tehlike bölgesinden yeterli uzaklıkta bulunacak, ekipmanın operasyon noktalarının görülmesini gereğinden fazla kısıtlamayacak, sadece işlem yapılan alana girişi kısıtlayacak, bunlar çıkarılmadan parça takılması, sökülmesi ve bakım için gerekli işlemlerin yapılması mümkün olacaktır.
(İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik
Şartları Yönetmeliği Ek-I Madde:2/8)
- KOSTİK TANKINA SÜTRE:
- MOTORİN TANKINA SÜTRE: Bütün iş ekipmanı, ekipmanın aşırı ısınması veya yanmasına veya ekipmandan gaz, toz, sıvı, buhar veya üretilen, kullanılan veya depolanan diğer maddelerin yayılması riskine karşı işçilerin korunmasına uygun olacaktır.
Depoların etrafı bir arıza halinde, mevcut en büyük deponun içindeki
sıvının tamamını alabilecek büyüklükte kuyu veya toplama çukurlarına
bağlı uygun drenaj kanalları ile çevrelenmiş olacaktır.
(İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik
Şartları Yönetmeliği Ek-I Madde:2/17)
- İŞ EKİPMANINDA PATLAMA RİSKİ
- ALEV GERİ TEPME EMNİYET VENTİLİ
Oksijen ve asetilen hortumları üzerinde veya şalumo arkasında alev
geri tepme emniyet ventili konulacaktır. Bütün iş ekipmanı,
ekipmanın veya ekipmanda üretilen, kullanılan veya depolanan
maddelerin patlama riskini önleyecek özellikte olacaktır.
(İş
Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
Ek-I Madde:2/18)
- GÖVDE TOPRAKLAMASI
- YALITKAN MALZEME
- ELEKTRİK SİGORTALARI
- İLETKENLER Bütün iş ekipmanı, işçilerin doğrudan veya dolaylı olarak elektrikle temas riskinden korunmasına uygun olacaktır. (İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-I Madde:2/19)
- GÖVDE TOPRAKLAMASI KOLAY MUAYENE
Toprak hatları, kolay muayene edilecek şekilde çekilmiş olacaktır.
(İşçi
Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:301)
- HÜCRE KAPI KİLİDİ ütün iş ekipmanı, işçilerin doğrudan veya dolaylı olarak elektrikle temas riskinden korunmasına uygun olacaktır.
Hücre kapısının açılabilmesi için mutlaka kesicinin açık olması
(enerjisinin kesik olması) şartı gerekli kilitlemelerle sağlanmış
olmalıdır.
(İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik
Şartları Yönetmeliği Ek-I Madde:2/19,
Elektrik Kuvvetli
Akım Tesisleri Yönetmeliği Madde:61/e)
- KESİCİ-AYIRICI ARASINDA KİLİTLEME DÜZENİ
Kesicide (disjonktörde) enerji varken ayırıcının (seksiyonerin)
açılmasını önleyen kilitleme tertibatı yoktur. Bütün iş ekipmanı, işçilerin doğrudan veya dolaylı olarak elektrikle temas riskinden korunmasına uygun olacaktır.
Kesicilerle kendi ayırıcıları arasında kilitlenme düzenleri
bulunmalı, bu durumda kesiciler kapalı konumda iken ayırıcılar
açılıp, kapatılamamalıdır. Bu kilitlenme düzenleri mekanik,
elektriksel yada mekanik - elektriksel tipte olabilir.
(İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik
Şartları Yönetmeliği Ek-I Madde:2/19,
Elektrik Kuvvetli
Akım Tesisleri Yönetmeliği Madde:39)
- FORKLİFTİN GERİ HAREKETİNDE UYARI ZİLİ VEYA IŞIĞI Üzerinde işçi bulunan iş ekipmanı, ekipmanın bir yerden bir yere götürülmesi sırasında tekerleklere veya paletlere takılma veya temas etme riski de dahil işçiler için oluşacak bütün riskleri azaltacak şekilde uygun sistemlerle donatılacaktır.
(İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik
Şartları Yönetmeliği Ek-I Madde:3/1)
-
YILDIRIMLIK TESİSATI (PARATONER):
Kullanımı sırasında yıldırım düşmesi ihtimali bulunan iş ekipmanı
yıldırımın etkilerine karşı uygun araçlarla korunacaktır.
(İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik
Şartları Yönetmeliği Ek-II Madde:1)
- YILDIRIMLIK TESİSATI (PARATONER) :
Patlayıcı maddeler, kibrit, petrol,
alkol, sıvılaştırılmış petrol gazı (SPG), doğalgaz gibi kolay yanıcı
maddelerin üretimi ve depolanması için kullanılan binalarda;
tiyatro, sinema, ibadethane, hastane, okul, sergi binası, cezaevi,
tutukevi, elektrik üretim ve dağıtım merkezleri, haberleşme merkezi,
banka, silo, otel, eğitim-dinlenme tesisi, su tevzi merkezi ve
benzeri yerlerde yıldırımdan korunma tesisatı yapılacaktır.
- PARATONERİN KONTROLÜ:
Paratonerler ve yıldırıma karşı alınan diğer koruyucu tertibat yılda
en az bir defa, ehliyetli bir elemana kontrol ettirilecektir.
Düzenlenen belge ilgililerin her isteminde gösterilmek üzere
işyerinde saklanacaktır.
(Parlayıcı Patlayıcı
Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerleri ve İşlerde
Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük Madde:57)
- RADYOAKTİF PARATONERİN TOPRAKLAMA DİRENCİ
Radyoaktif yakalama ucu kullanıldığı hallerde Topraklama
elektrotları, toprak direnci 5 ohm'dan az olacak şekilde tesis
edilecektir.
- SİVRİ UÇLU PARATONERİN TOPRAKLAMA DİRENCİ
Sivri uçlu yıldırımlık tesislerinde, hizmet yapıları için
herhangi bir kuşaklama dikkate alınmadan, toprak bağlantı sisteminin
tamamının kombine edilmiş toprağa geçiş direnci 10 ohm'u
aşmamalıdır.
- MERDİVENE KORKULUK
- SEYYAR ÇALIŞMA PLATFORMUNA KORKULUK Seçilen iş ekipmanının türüne bağlı olarak iş ekipmanının yapısında bulunan riskleri minimuma indirmek için uygun önlemler belirlenecektir. Eğer gerekiyorsa düşmeleri önleyecek koruyucular yapılacaktır. Bu koruyucular yüksekten düşmeyi önleyecek ve işçilerin yaralanmasına da meydan vermeyecek şekilde uygun yapıda ve yeterli sağlamlıkta olacaktır. Düşmeleri önleyen toplu korumaya yönelik koruyucular ancak seyyar veya sabit merdiven başlarında kesintiye uğrayabilir. Düşmeleri önleyen toplu korumaya yönelik koruyucuların, özel bir işin yapılması için geçici olarak kaldırılması gerektiği durumlarda, aynı korumayı sağlayacak diğer güvenlik önlemleri alınacaktır. Bu önlemler alınıncaya kadar çalışma yapılmayacaktır. Bu özel iş geçici veya kesin olarak tamamlandıktan sonra koruyucular tekrar yerine konacaktır.
(İş Ekipmanlarının
Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-II
Madde:4/1)
- GÜVENLİK VE SAĞLIK İŞARETLERİ (UYARI LEVHALARI):
İşveren, işyerinde; çalışma yöntemleri, iş organizasyonu ve toplu
korunma önlemleriyle işyerindeki risklerin giderilemediği veya
yeterince azaltılamadığı durumlarda, güvenlik ve sağlık işaretlerini
bulundurmak ve uygun şekilde kullanmak zorundadır.
(Güvenlik ve Sağlık İşaretleri Yönetmeliği Madde:5)
- İŞARET LEVHALARI:
İşaret levhaları özel bir tehlike olan yerlerin ve tehlikeli
cisimlerin hemen yakınma, genel tehlike olan yerlerin girişine,
engeller dikkate alınarak, görüş seviyesine uygun yükseklik ve
konumda, iyi aydınlatılmış, erişimi kolay ve görünür bir şekilde
yerleştirilecektir. Doğal ışığın zayıf olduğu yerlerde fluoresan
renkler, reflektör malzeme veya yapay aydınlatma kullanılacaktır.
İşaret levhasının gösterdiği durum ortadan kalktığında, işaret
levhası da kaldırılacaktır.
(Güvenlik ve Sağlık
İşaretleri Yönetmeliği Ek-II Madde:2)
-KİMYASAL MADDELER RİSK DEĞERLENDİRMESİ İşveren, işyerinde tehlikeli kimyasal madde bulunup bulunmadığını tespit etmek ve tehlikeli kimyasal madde bulunması halinde, işçilerin sağlık ve güvenliği yönünden olumsuz etkilerini belirlemek üzere, risk değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılarak, bu Yönetmelikte belirtilen önlemler alınmadan tehlikeli kimyasal maddelerle çalışılması yasaktır. Risk değerlendirmesi; 1) Kimyasal maddenin sağlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları, 2) İmalatçı, ithalatçı veya satıcılardan sağlanacak malzeme güvenlik bilgi formu, 3) Maruziyetin türü, düzeyi ve süresi, 4) Kimyasal maddenin miktarı, kullanma şartları ve kullanım sıklığı, 5) Bu Yönetmelik eklerinde verilen mesleki maruziyet sınır değerleri ve biyolojik sınır değerleri, 6) Alınan ya da alınması gereken önleyici tedbirlerin etkisi,7) Varsa, daha önce yapılmış olan sağlık gözetimlerinin sonuçları, dikkate alınarak yapılır; İşveren, tedarikçiden veya diğer kaynaklardan risk değerlendirmesi için gerekli olan ek bilgileri sağlar. Bu bilgiler, kullanıcılara yönelik olarak, varsa kimyasal maddelerin yürürlükteki mevzuatta yer alan özel risk değerlendirmelerini de içermelidir. Risk değerlendirmesi yazılı belge haline getirilerek, istenildiğinde yetkili kişilere gösterilmek üzere işyerinde bulundurulacaktır. Risk değerlendirmesi; çalışma koşullarında önemli bir değişiklik olduğunda, ortam ölçümleri ve sağlık gözetimlerinin sonuçlarına göre gerektiğinde, kimyasal maddeler nedeni ile herhangi bir kaza olduğunda ve en az beş yılda bir defa yenilenecektir. Risk değerlendirmesi, tamir ve bakım işleri de dahil olmak üzere kimyasal maddelerle çalışılan tüm işleri kapsayacaktır. Birden fazla kimyasal madde ile çalışılan işlerde, bu maddelerin her biri ve birbirleri ile etkileşimleri dikkate alınarak risk değerlendirmesi yapılacaktır. Tehlikeli kimyasal maddeler içeren yeni bir faaliyete ancak risk değerlendirilmesi yapılarak belirlenen her türlü önlem alındıktan sonra başlanacaktır. (Kimyasal
Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında
Yönetmelik Madde:6)
-GÜNLÜK BOYA MİKTARI (4)Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalar, en az sayıda işçi ile yapılacaktır. (6)Üretim alanında yapılan iş için gerekli olan miktardan fazla tehlikeli kimyasal madde bulundurulmayacaktır. (7)İşyerleri ve eklentileri her zaman düzenli ve temiz bulundurulacaktır.
(Kimyasal Maddelerle
Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik
Madde:7/b)
a) İşveren işçilerin sağlık ve güvenliği yönünden tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan risklerin ortadan kaldırılması veya en az düzeye indirilmesi için her türlü önlemi alacaktır.
(Kimyasal
Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında
Yönetmelik Madde:8/a)
- SIVI OKSİJEN TANK UZAKLIĞI İşyerlerinde, sıvı oksijen, sıvı argon ve sıvı azot bulunan depolama tanklarının yerleştirilmesinde EK-IV’te belirtilen asgari güvenlik mesafelerine uyulması zorunludur. İşyerinin sınırları ile 0-100 metreküp kapasiteli oksijen depolama tankı arasındaki uzaklık en az 3 metre olmalıdır.
(Kimyasal
Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında
Yönetmelik Madde:8/g, Ek-IV)
- ASİTLE ÇALIŞMA YAPILAN YERDE GÖZ DUŞU İşveren kaza halinde ve acil durumlarda, olayın etkilerini azaltacak tüm önlemleri derhal alacak ve işçileri durumdan haberdar edecektir.
Korozif sıvıların doldurulduğu, boşaltıldığı ve benzeri işlemlerin
yapıldığı işyerlerinde kullanılmaya hazır akarsu bulunacak ve bir
insan için yeter büyüklükte su banyoları veya süratle işleyen çok
taraflı duşlar her bölümün içerisine veya yakınına kurulmuş
olacaktır. - İŞİTME TESTİ En yüksek maruziyet etkin değerlerini (85 dB (A)) aşan gürültüye maruz kalan bir işçi, bir hekim veya hekimin sorumluluğu altındaki uzman bir başka kişi tarafından işitme testi yapılmasını isteme hakkına sahiptir. Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde hükme bağlanan değerlendirme ve ölçüm sonuçlarının bir sağlık riski olduğunu gösterdiği yerlerde, en düşük maruziyet etkin değerlerini aşan gürültüye maruz kalan işçiler için de işitme testleri yapılacaktır. Bu kayıtların kopyaları, yetkili makamların
istemesi halinde verilecektir. Her işçi, istediğinde kendisiyle
ilgili kayıtlara ulaşabilecektir.
(Gürültü Yönetmeliği
Madde:12) -BİLGİSAYAR MONİTÖRÜ KLAVYESİ SANDALYESİ Bilgisayar monitöründeki kullanıcıyı rahatsız edebilecek yansıma ve parlamalar önlenecektir. Çalışma pozisyonuna göre, tuşlar üzerindeki semboller kolaylıkla seçilebilecek, düzgün ve okunaklı olacaktır. Bilgisayar masasındaki çalışma sandalyesinin yüksekliği ayarlanabilir olacaktır. Sırt dayama yeri öne-arkaya ve yukarı-aşağı ayarlanabilir, sırt desteği bele uygun ve esnek olacaktır. (Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik Ek-1 Madde:1)
-BİLGİSAYAR ÇALIŞMA ALANI Operatörün oturma şeklini değiştirebilmesi ve
rahatça hareket edebilmesi için çalışma merkezi yeterli genişlikte
olacak ve uygun şekilde düzenlenecektir.
(Ekranlı Araçlarla
Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik Ek-1
Madde:2)
-
BİYOLOJİK MADDELER RİSK DEĞERLENDİRMESİ Risklerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi aşağıda belirtilen hususlara göre yapılır; a) Biyolojik etkenlere maruz kalma riski bulunan herhangi bir çalışmada, işçinin sağlık ve güvenliğine yönelik herhangi bir riski değerlendirmek ve alınması gereken önlemleri belirlemek için, işçinin maruziyetinin türü, düzeyi ve süresi belirlenir. Birden fazla grupta yer alan biyolojik etkenlere maruziyetin söz konusu olduğu işlerde risk değerlendirmesi, zararlı biyolojik etkenlerin tümünün oluşturduğu tehlike dikkate alınarak yapılır. Risk değerlendirmesi, düzenli aralıklarla ve işçinin biyolojik etkenlere maruziyet koşullarını etkileyebilecek herhangi bir değişiklik olduğunda yenilenir. İşveren, risk değerlendirmesinde kullanılan bilgileri, istendiğinde Bakanlığa vermekle yükümlüdür. b) Bu maddenin (a) bendinde sözü edilen risk değerlendirmesi, aşağıdakileri de kapsayan tüm bilgiler dikkate alınarak yapılır; 1) İnsan sağlığına zararlı olan veya olabilecek biyolojik etkenlerin sınıflandırılması, 2) Yetkili makamların, işçilerin sağlığını korumak için biyolojik etkenlerin denetim altına alınması hakkındaki önerileri, 3) İşçilerin işlerinin sonucu olarak ortaya çıkabilecek hastalıklarla ilgili bilgiler, 4) İşçilerin işlerinin sonucu olarak ortaya çıkabilecek alerjik veya toksik etkiler, 5) Yaptıkları işle doğrudan bağlantılı olarak işçilerin yakalandığı hastalıkla ilgili bilgiler. (Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik Madde:5)
- KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM
İşçilere kişisel koruyucu donanım olarak baret, emniyet ayakkabısı,
koruyucu gözlük, yüz siperliği, solunum cihazı, kulak koruyucuları,
koruyucu giysi, önlük, eldiven, iklime dayanıklı giysi, yansıtıcılı
giysi, emniyet kemeri, güvenlik halatı, koruyucu merhemler
verilmemiştir. Her işveren, Ek-III’de belirtilen işlerde ve benzeri işlerde, toplu koruma yöntemleri ile risklerin önlenemediği veya tam olarak sınırlandırılamadığı durumlarda, Ek-II’de belirtilen kişisel koruyucu donanımlardan işçilerin sağlık ve güvenlikleri için gerekli olanları Ek-I’de örneği verilen tabloya göre değerlendirecek ve işçilere verecektir. İşveren, işçilerin kişisel koruyucu donanımları uygun şekilde kullanmaları için her türlü önlemi alacaktır. İşçiler de kendilerine verilen kişisel koruyucu donanımları aldıkları eğitime ve talimata uygun olarak kullanmakla yükümlüdür. İşçiler kişisel koruyucu donanımda gördükleri herhangi bir arıza veya eksikliği işverene bildirecektir.İşçilere verilen kişisel koruyucu donanımlar her zaman etkili şekilde çalışır durumda olacak, temizlik ve bakımı yapılacak ve gerektiğinde yenileri ile değiştirilecektir.
(Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde
Kullanılması Hakkında Yönetmelik Madde:8,
Ek-I,II,III)
-
PATLAMALARIN ÖNLENMESİ VE PATLAMADAN KORUNMA Patlamaların önlenmesi ve bunlardan korunmayı sağlamak amacıyla işveren, aşağıda belirtilen temel ilkelere ve verilen öncelik sırasına uyarak, yapılan işlemlerin doğasına uygun olan teknik ve organizasyona yönelik önlemleri alacaktır: a) Patlayıcı ortam oluşmasını önlemek, b) Yapılan işlemlerin doğası gereği patlayıcı ortam oluşmasının önlenmesi mümkün değilse patlayıcı ortamın tutuşmasını önlemek, c) İşçilerin sağlık ve güvenliklerini sağlayacak şekilde patlamanın zararlı etkilerini azaltacak önlemleri almak. Bu önlemler, gerektiğinde patlamanın yayılmasını önleyecek tedbirlerle birlikte alınacaktır. Alınan bu tedbirler düzenli aralıklarla ve işyerindeki önemli değişikliklerden sonra yeniden gözden geçirilecektir.
(Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması
Hakkında Yönetmelik Madde:5)
- KOMPRESÖRE AYRI BÖLME - KAZANA AYRI BÖLME Patlamaların önlenmesi ve bunlardan korunmayı sağlamak amacıyla işveren, işçilerin sağlık ve güvenliklerini sağlayacak şekilde patlamanın zararlı etkilerini azaltacak önlemleri almak zorundadır. (Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik Madde:5/c)
- KAZAN DAİRESİ ÜSTÜNDEKİ KATTA İŞÇİ ÇALIŞMASI
İşyerinde kullanılan bütün kazanlar, yangına ve patlamaya karşı
dayanıklı ayrı bir bölmede veya binada olacak ve kazan dairesinin
üstündeki katta, işçi çalıştırılmayacaktır.
Patlayıcı, parlayıcı veya kolay yanıcı maddelerle çalışılan
işyerlerindeki kazan dairelerinin diğer atölyelere açılan pencere ve
kapıları bulunmayacaktır.
- BULAŞICI HASTALIK MUAYENESİ (PORTÖR)
İşçiler, üç ayda bir periyodik olarak bulaşıcı hastalık taşıyıp
taşımadıkları konusunda muayene edilecek ve sonuçları gösterir
belgeler yetkililere gösterilmek üzere işyerinde bulundurulacaktır.
(Umumi Hıfzısıhha Kanunu Madde:126)
- GÖĞÜS RADYOGRAFİSİ
- PERİYODİK GÖĞÜS RADYOGRAFİSİ
Tozlu işlerde çalışacak işçiler, işe alınırken, genel sağlık
muayeneleri yapılacak, göğüs radyografileri alınacak ve solunum ve
dolaşım sistemi hastalıkları ile cilt hastalığı olanlar, göğüs
yapısında bozukluk bulunanlar, bu işlere alınmayacaklardır.
Tozlu işlerde çalışan işçilerin, periyodik olarak, sağlık
muayeneleri yapılacak ve her 6 ayda bir, göğüs radyografileri
alınacaktır. Solunum ve dolaşım sistemi hastalıkları ile cilt
hastalığı görülenler, bu işlerden ayrılacaklar, kontrol ve tedavi
altına alınacaklardır.
- TETANOS AŞISI
Tetanos hastalığına karşı aşağıdaki tedbirler alınacaktır.
Tetanos tehlikesi olan işlerde çalışan bütün işçilere, antitetanik
aşı yapılacak, parçalanmış ezik ve toprakla bulaşmış yaralanmalarda,
serum antitetanik tatbik olunacak, işçi daha önce aşılanmış ise,
rapel olarak, anatoksin yapılacaktır.
(İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:86)
- ALARM VE TAHLİYE DENEMELERİ
İşyerlerinde 6 ayda bir alarm ve tahliye denemeleri yapılacak, bu
denemeler, yetkili ve tecrübeli bir şef, işyeri bekçileri ve yeteri
kadar yardımcılardan kurulu bir ekibin gözetimi altında yapılacak ve
işyeri yangın planına uygun olarak tertiplenecektir.
(İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:131)
- YANGIN SÖNDÜRME EKİBİ
Özel itfaiye teşkilatı bulunmayan işyerlerinde, bekçiler ile
çalışanlar arasından yeteri kadar yardımcılar seçilerek bir yangın
söndürme ekibi kurulacak ve bu ekip personeline, yangın halinde
yapacakları görevler gösterilecek ve yangına karşı savunma eğitimi
yapılacak, ayrıca hangi söndürme cihaz ve aletlerinin, hangi çeşit
yangına karşı kullanılacağı da öğretilecektir.
(İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde:133)
- METAL ÇATIYA TOPRAKLAMA
Maden çatılı veya karkaslı bina, atölye, depo ve benzerleri ile
iletken olmayan tabanlar üzerinde kurulmuş makinalar, havagazı, su
ve kalorifer tesisatı ve bütün madeni kısımlar, usul ve tekniğe
uygun olarak etkili bir şekilde topraklanacaktır.
(İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği
Tüzüğü Madde:344)
|
|
|
www.bilgit.com 2009 |